السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

147

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

و در روايت يكم از باب هفتم از ابواب لقطه فرموده معصوم عليه السلام كه : « اميرمؤمنان عليه السلام لباسشوى و رنگرز را براى محافظت كالاهاى مردم ضامن مىكرد ولى از غرق شدن و آتش‌سوزى و حوادث غير اختيارى ضامن نمىكرد . » و در روايات باب يكم از ابواب وديعه مناسب با اين بحث هست . و در روايت هشتم از باب بيست و نهم از ابواب اجاره فرموده امام عليه السلام كه : « هر كارپرداز مشتركى در صورت تباه كردن ضامن است . راوى گويد : سؤال كردم : مشترك يعنى چه ؟ امام عليه السلام فرمود : كسى كه براى من و تو و اين كار مىكند . » و در روايات باب بيست و ششم از ابواب موجبات ضمان مطالبى است كه بر بخشى از مقصود دلالت مىكند . باب 31 امانى بودن عقد اجاره و شرط ضمن آن 166 - ( 1 ) على بن جعفر گويد : « از برادرم - امام موسى بن جعفر عليه السلام - سؤال كردم : شخصى چهارپايى را اجاره مىكند ، آن‌گاه در چاهى مىافتد و جايى از بدنش مىشكند . چه چيزى بر عهدهء اوست ؟ امام عليه السلام فرمود : او ضامن است ، [ چون ] بر او واجب بود آن را محكم مىبست و اگر بيّنه بياورد كه او را بسته و نگهداشته است ، چيزى بر عهدهء او نيست . » 167 - ( 2 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « هر كارى كه مستأجر در خانه اجاره‌اى بدون اجازه صاحبش انجام دهد و به خاطر آن ، خانه ويران شود ، وى ضامن است و اگر كارى انجام دهد كه ساكنان همه خانه‌ها انجام مىدهند ضمانتى بر عهدهء او نيست . » 168 - ( 3 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « هركس چهارپايى را به مدت يك ماه براى آسياب كردن يا انجام كارى يا مسافرتى اجاره كند و ميزان آسياب كردن يا باربرى يا پيمودن مسافت هر روز را مشخص نكند اجاره وى صحيح است و به مقدارى مىتواند آن حيوان را در كارى كه براى آن اجاره كرده به كار گيرد كه نظير آن حيوان به كار گرفته مىشود و در صورت تجاوز از آن حد ضامن است و كشتى نيز همين‌طور است . » 169 - ( 4 ) در همان كتاب روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى خانه‌اى اجاره مىكند كه در آن چند درخت است و با صاحبخانه شرط مىكند كه از ميوه‌هاى آنها استفاده كند . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »