السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

107

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

امام عليه السلام فرمود : آرى ، هرگاه نهرى براى آنان حفر كند يا كارى براىشان انجام دهد كه به آنان كمك كند ، چنين حقّى دارد . و سؤال كردم : شخصى زمينى از زمين‌هاى خراج را در برابر تعداد معينى درهم يا مقدار معينى حبوبات اجاره مىكند و آن را قطعه قطعه يا جريب جريب در برابر چيز معينى اجاره مىدهد ؛ آن‌گاه پس از پرداخت سهم حكومت براى وى مقدارى باقى مىماند در حالى كه چيزى هزينه نكرده است يا اين‌كه آن زمين را قطعه قطعه اجاره مىدهد به شرط اين‌كه بذر و هزينه را بپردازد و در مقابل ، مقدارى بيش از اجاره حكومت براى وى باشد و اصل زمين نيز مال اوست . آيا چنين حقى دارد ؟ امام عليه السلام فرمود : هرگاه زمينى را اجاره و در آن هزينه يا چيزى را مرمت كردى ، آنچه گفتى اشكال ندارد . » و در گزارش ديگرى در ادامه سخن امام عليه السلام آمده است : « و اشكال ندارد كه شخصى زمينى را به صد دينار اجاره كند ، آن‌گاه بخشى از آن را به نود و پنج دينار اجاره دهد و بقيه آن را خودش كشت كند . » 93 - ( 13 ) اسحاق بن عمار از امام صادق عليه السلام از پدرش روايت مىكند كه امام سجاد عليه السلام پيوسته مىفرمود : « اشكال ندارد شخصى خانه يا زمين يا كشتى را اجاره كند و سپس به قيمت بيشتر آن را اجاره دهد ، در صورتى كه اصلاحى در آن انجام داده باشد . » 94 - ( 14 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « اگر شخصى خانه‌اى را به ده درهم اجاره كند و در دو سوم آن ساكن شود و ثلث آن را به ده درهم اجاره دهد ، اشكال ندارد ولى به بيش از قيمتى كه اجاره كرده ، آن را اجاره ندهد ، مگر در صورتى كه كارى در آن انجام دهد . » 95 - ( 15 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه : « از امام صادق عليه السلام دربارهء خانه‌اى سؤال شد كه شخصى آن را اجاره مىكند و به قيمت بيشتر به ديگرى اجاره مىدهد . امام عليه السلام فرمود : نه ، مگر اين‌كه كارى در آن انجام دهد و اگر بخشى از آن را به قيمتى كه اجاره كرده ، اجاره دهد و در باقيمانده آن سكونت كند ، اشكال ندارد . »