السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
911
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
باب 14 احكام مربوط به ديوار مشترك 1508 - ( 1 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « ديوارى كه ساتر و حجاب ميان دو خانه است ، فرو مىريزد و صاحب آن ديوار از تجديد بناى آن خوددارى مىكند . امام عليه السلام فرمود : نمىتوان او را مجبور به ساختن آن كرد مگر آنكه صاحب خانهء ديگرى به خاطر حقى يا شرط در اصل مالكيت اين حق را داشته باشد ولى مىتوان به صاحب منزل ديگر گفت : اگر مىخواهى ، در حقّ خودت ساتر و حجابى براى خود ايجاد كن . به امام عليه السلام گفته شد : اگر ديوار فرو نريزد بلكه صاحب آن به خاطر زيان زدن به همسايهاش آن را خراب كند يا تصميم به چنين كارى بگيرد ، بدون آنكه از خراب كردن آن سودى به وى برسد ؟ امام عليه السلام فرمود : نبايد گذاشت چنين كارى انجام دهد ؛ براى اينكه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : زيان و زيان رساندن [ در اسلام ] نيست . پس اگر آن را ويران كرد ، او را مجبور به تجديد بناى آن مىكنند . » 1509 - ( 2 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه : « ديوار ميان دو خانهاى كه متعلق به صاحب يكى از آن دو خانه بود ، فرو ريخت و صاحبش از تجديد بناى آن خوددارى كرد . صاحب خانهء ديگر مقابل او ايستاد و گفت : خانواده مرا آشكار كردى . ميان من و خودت حجاب و ساترى ايجاد كن . امام صادق عليه السلام در اين باره فرمود : او وظيفه دارد ميان خودشان بنا يا چيز ديگرى ايجاد كند تا چيزى از داخل خانه وى براى ديگران آشكار نباشد . » 1510 - ( 3 ) در همان كتاب روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « ديوار مشترك ميان خانهء دو نفر خراب مىشود و يكى از آنان براى ساختن آن ديگرى را فرا مىخواند ؛ ولى او نمىپذيرد . امام عليه السلام فرمود : اگر آن ديوار قابل تقسيم به دو بخش است ، هركس بخواهد ، قسمت خود را مىسازد و هر كه بخواهد آن را رها مىكند - در صورتى كه براى ديگرى زيان نداشته باشد - و اگر آن ديوار قابل تقسيم به دو بخش نيست به آن شخص گفته مىشود : يا بساز يا به فروش يا به همسايه ات واگذار كن . اگر راضى شد كه آن را بسازد و ديوار به تنهايى مال خودش باشد [ در اين باره اشكالى نيست ] و اگر با هم توافق كردند كه درخواستكننده آن را بسازد و از آن بهرهمند شود ، پس در صورتى كه شخص ديگر نيز مىخواهد از آن بهرهمند شود ، بايد نيمى از هزينهء آن را بپردازد . » 1511 - ( 4 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « هيچكس حق ندارد در ديوارش پنجرهاى باز كند كه از آن چيزى از درون خانهء همسايهاش ديده مىشود ولى باز كردن پنجره براى رسيدن نور در محلى كه به خانهء همسايه ديد ندارد ، جلوگيرى نمىشود . » 1512 - ( 5 ) در همان كتاب روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى ديوارش را بلند مىسازد و همسايهاش را از نور خورشيد محروم مىكند . امام عليه السلام فرمود : وى حق اين كار را دارد و اين از زيانهايى نيست كه از آن جلوگيرى مىشود و مىتواند ديوارش را هر چه دوست دارد ، بلند كند - در صورتى كه در آن ، محلى براى نگريستن به درون خانه همسايه نباشد . »