السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
683
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
اين حديث با سند ديگرى نيز روايت شده است ؛ با اين تفاوت كه بهجاى سخن پيامبر صلى الله عليه و آله : « بر دوستتان نماز گزاريد » آمده است : « بر دوستتان نماز نگزاريد تا بدهىاش پرداخت شود . » 1119 - ( 34 ) سماعه گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : يكى از ما به مقدارى دارد كه با قناعت مىتواند با آن روزگار سپرى كند و با اين حال بدهكار است . آيا آنچه دارد ، صرف غذاى خانوادهاش كند ، تا خداوند در كار وى گشايش دهد و بدهىاش را بپردازد يا در فشار زمان و كسب و كار سخت ، قرض كند يا صدقه بپذيرد ؟ امام عليه السلام فرمود : با آنچه دارد ، بدهىاش را بپردازد و مال مردم را نخورد مگر در صورتى كه چيزى در اختيار داشته باشد كه با آن بتواند مال مردم را بپردازد . خداوند عزيز و باشكوه مىفرمايد : « اموالتان را در ميان خود به باطل نخوريد مگر آنكه تجارتى با رضايت شما در ميان باشد » و بار قرض بر پشت خود حمل نكند مگر آنكه قدرت پرداخت آن را داشته باشد . هرچند مجبور شود در خانههاى مردم گدايى كند و آنان با يك لقمه و دو لقمه و يك خرما و دو خرما او را باز گردانند ، مگر در صورتى كه ولى دارد كه پس از وى بدهىاش را بپردازد و هيچ در گذشتهاى از ما نيست مگر آنكه خداوند براى او ولى براى انجام وعدهها و پرداخت بدهىاش قرار مىدهد و او وعدههايش را به انجام مىرساند و بدهىهايش را مىپردازد . » اين حديث با اندكى اختلاف با سندهاى گوناگون روايت شده است . در سند ديگرى آمده است : « سماعه گويد : از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : يكى از ما به مقدارى دارد كه به وسيلهء آن با قناعت ، گذران زندگى مىكند و با اين حال بدهكار نيز هست . آيا آنچه در اختيار دارد ، صرف خوراك خانوادهاش كند تا خداوند در كارش گشايشى به وجود آورد و بدهىاش را بپردازد يا در زمان خشكسالى و كسب و كار و بىرونق ، بار قرض بر پشت گيرد يا با آنچه دارد بدهىاش را بپردازد و صدقه قبول كند ؟ امام عليه السلام فرمود : با آنچه دارد ، بدهىاش را بپردازد و صدقه قبول كند و فرمود : و مال مردم را نخورد