السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

61

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

10 - ( 10 ) از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال شد كه : « آيا خريد كالا از فردى كه مىدانيم خيانت يا سرقت يا ظلم مىكند ، جايز است ؟ امام عليه السلام فرمود : در صورتى كه معلوم نباشد مال خريدارى شده از راه خيانت يا ظلم يا سرقت به دست آمده است ، خريد كالا از او اشكالى ندارد ولى اگر معلوم باشد كه آن كالا را از راه خيانت يا ظلم يا سرقت به دست آورده است ، خريد و فروش جايز نيست . كسى كه مال حرامى را خريدارى كند ، خداوند عذر او را نمىپذيرد ؛ زيرا مالى را خريدارى كرده كه براى او حلال نبوده است . » 11 - ( 11 ) على بن جعفر از برادرش امام موسى بن جعفر عليه السلام نقل مىكند كه از آن حضرت پرسيدم : « مردى كنيزى را ربوده و آن را فروخته است . آيا كسى كه كنيز را مىخرد ، مىتواند با او نزديكى كند ؟ امام عليه السلام فرمود : اگر خبر دهد كه آن كنيز ربوده شده است ، نزديكى با او براى خريدار جايز نيست ، ولى اگر معلوم نباشد اشكالى ندارد . » 12 - ( 12 ) ابن ابى نجران از بعضى از اصحابش از امام صادق عليه السلام نقل مىكند كه آن حضرت فرمود : « كسى كه مالى را كه مىداند سرقتى است خريدارى كند ، در ننگ و گناه آن شريك است . » 13 - ( 13 ) محمد بن مسلم از امام صادق عليه السلام نقل مىكند كه فرمود : « كسى كه از گروهى طعام خريدارى كند در حالى كه آنان رضايت ندارند ، در روز قيامت مقدارى از گوشت بدن او چيده خواهد شد . » 14 - ( 14 ) مسعدة بن صدقه از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه : « شنيدم آن حضرت مىگويد : هر چيزى براى تو حلال است مگر آن‌كه علم به حرمت آن پيدا كنى . در اين صورت آن را ترك كن - مانند لباسى كه آن را خريده‌اى - در حالى كه احتمال دارد سرقتى باشد يا عبدى در اختيار توست ولى احتمال مىدهى آزاد باشد و خود را فروخته يا خدعه زده و فروخته شده يا قهر كرده است يا زنى در اختيار توست و احتمال مىدهى خواهرت يا دختر رضاعى تو باشد . همهء اشيا به همين صورت هستند مگر آن‌كه خلاف آن براى تو آشكار شود يا بيّنه بر آن اقامه گردد . » ارجاعات گذشت : در روايات باب هشتاد و ششم از باب‌هاى جهاد ، رواياتى مناسب اين باب هست . و در روايات باب سوم حرمت خريد و فروش خمر و باب دوازدهم حرمت خريد و فروش مردار از باب‌هاى كسب‌هاى روا و ناروا رواياتى ذكر شد كه دلالت بر عدم جواز خريد و فروش كالايى كه ملك انسان نيست ، داشتند . مىآيد : و در روايات باب سوم و چهارم همين بخش ، رواياتى به همين مضمون خواهد آمد . و در روايت چهل و هفتم از باب هفتم از باب‌هاى وديعه اين گفته كه : « امام عليه السلام از فروش امانت منع مىكند ؛ زيرا انسان مالى را فروخته است كه مالك آن نيست . »