السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
57
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
فصل سوم : قرارداد و عقد بيع بخش اول بابهاى انعقاد ، شرايط و اقسام بيع باب 1 اشتراط ملكيت در بيع مگر در موارد استثنا 1 - ( 1 ) اسحاق بن عمّار از بندهء صالح خدا امام موسى بن جعفر عليه السلام نقل مىكند كه از آن حضرت پرسيدم : « اگر كسى در خانهاى ساكن باشد و پيش از او پدران و نياكان او در آن خانه ساكن بوده و همگى به فرزندان خود اطلاع دادهاند كه مالك اين خانه نمىباشند و مالك آن را نمىشناسند ، آيا اين كسى كه الآن خانه را متصرف است ، مىتواند خانه را بفروشد و بهاى آن را دريافت كند ؟ امام عليه السلام فرمود : من دوست نمىدارم مؤمن چيزى را بفروشد كه مالك آن نيست . من گفتم : با آنكه صاحب خانه را نمىشناسد و نام و نشان او را نمىداند و تصور نمىكند مالكى براى خانه پيدا شود ، نمىتواند خانه را بفروشد ؟ امام عليه السلام فرمود : من دوست نمىدارم مؤمن خانهاى را بفروشد كه مالك آن نيست . من گفتم : آيا مىتواند حق سكناى خود را به ديگران بفروشد و بگويد : من حق سكونت خود را به تو مىفروشم ولى بايد اين خانه را به صورت عاريه و امانت تصرف كنى ، آنچنان كه در تصرف من بوده است ؟ امام موسى بن جعفر عليه السلام پاسخ داد : بلى ، با اين شرط مىتواند حق سكناى خود را بفروشد . » 2 - ( 2 ) در كتاب العوالى آمده است كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : خريد و فروشى نيست مگر در آنچه مالك آن هستى . » 3 - ( 3 ) عمر بن شبيب از پدرش از نيايش نقل مىكند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « طلاق ، عتق و خريد و فروش واقع نمىشود مگر در آنچه مالك آن هستى . » 4 - ( 4 ) محمد بن عبدالله حميرى در نامهاى از امام زمان ( عج ) سؤال كرد : « يكى از برادران ما در كنار مزرعهء مخروبهاى از حاكم ، مزرعهء جديدى دارد . تعدادى آن مزرعه را از وى اجاره كردهاند و او در آنجا بهره و سهم دارد . مزرعهء حاكم از بيست سال پيش تاكنون بدون كشت رها شده و مخروبهء آن ارزشى ندارد