789 - ( 14 ) حفص بن غياث از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « ربا بر دو گونه است : يكى حلال است و ديگرى حرام . رباى حلال اين است كه شخصى به انگيزهء افزوده به برادرش قرض دهد و قرض گيرنده بدون شرطى در ميان‌شان بيش از آنچه گرفته به وى پرداخت كند . پس اگر قرض گيرنده بدون شرط بيش از آنچه گرفته به قرض دهنده پرداخت كرد ، براى قرض دهنده مباح است ولى در اين قرض ، پاداشى نزد خدا ندارد و اين مصداق سخن خداوند است : « پس نزد خدا افزايش نمىيابد . » و رباى حرام اين است كه شخصى چيزى را قرض دهد و شرط كند كه بيش از آنچه پرداخت كرده به وى بازگرداند ، پس اين حرام است . » ارجاعات مىآيد : در روايت پنجم از باب پانزدهم از باب‌هاى ربا اين گفته كه : « شخصى صد درهم به ديگرى مىدهد تا با آن كار كند و پنج درهم يا كمتر يا بيشتر به او بپردازد ، آيا اين حلال است ؟ امام عليه السلام فرمود : نه ، اين رباى خالص است . » و بنگر به باب بيست و سوم از باب‌هاى بدهى . باب 12 جواز معاملهء دو كالاى متفاوت با يكديگر 790 - ( 1 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « معاملهء نابرابر مواد خوراكى يا كالا يا اجناس گوناگون دو به يك به صورت نقد و دست به دست اشكال ندارد ولى نسيه شايسته نيست . »