ارجاعات گذشت : در روايت ششم از باب دوم از باب‌هاى ربا فرمودهء امام عليه السلام كه : « در كالاهاى شمارشى - كه بدون پيمانه و وزن معامله مىشوند - معاملهء دو به يك به صورت نقد اشكال ندارد و نسيهء آن ناپسند است . . . . و معاملهء دو لباس به يك لباس اشكال ندارد ، هرچند از يك جنس باشد . » در روايت هفتم اين گفته كه : « از امام عليه السلام دربارهء معاملهء برّه و تخم‌مرغ به صورت يك به دو سوال شد . امام عليه السلام فرمود : تا وقتى كه پيمانه‌اى يا وزن‌كردنى نباشد ، اشكال ندارد . » مىآيد : روايات باب چهارم از باب‌هاى بدهى ، مناسب با اين بحث خواهد آمد . باب 6 حكم معامله گندم با جو 750 - ( 1 ) هشام بن سالم گويد : « از امام صادق عليه السلام سوال شد : شخصى چند كرّ « 1 » گندم مىفروشد ولى به آن اندازه گندم ندارد ، از اين رو به خريدار مىگويد : به‌جاى هر قفيز از باقيماندهء گندم ، دو قفيز جو بگير تا كمبود پيمانه جبران شود . امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست ؛ زيرا اصل جو از گندم است ، بلكه به نسبت گندم باقيمانده ، درهم‌هايش را به وى بازمىگرداند . » 751 - ( 2 ) عبدالرحمان بن ابى عبدالله گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : آيا معاملهء يك قفيز گندم به دو قفيز جو جايز است ؟ امام فرمود : جايز نيست مگر به صورت هم اندازه . سپس فرمود : اصل جو ، از گندم است . » 752 - ( 3 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه امام صادق عليه السلام فرمود : « گندم و جو يك چيز هستند و كم و زياد ميان آن دو ، جايز نيست . » 753 - ( 4 ) ابو بصير و ديگران از امام صادق عليه السلام روايت مىكنند كه فرمود : « گندم و جو سر به سر بايد معامله شوند و يكى بر ديگرى افزايش نداشته باشد . »

--> ( 1 ) . هر كرّ شصت قفيز است و هر قفيز دوازده من مىباشد . ( مصباح‌الخير )