فرا گرفت . بيست ساله بود كه با برادر بزرگش عبدالغفور براى ادامه تحصيل به اصفهان رهسپار شد و در محضر علماى نامور زمان از قبيل علامه محمد تقى مجلسى ، شيخ بهايى ، ميرداماد ، ميرفندرسكى و ملاصدراى شيرازى زانوى ادب زد و به كسب علم پرداخت . در زمانى كه ملاصدرا از شيراز به قم مهاجرت كرده و در كهك قم اقامت داشته و رياضت و علم باطن را شروع كرده بود ، ملامحسن و ملا عبدالرزاق لاهيجى به سويش شتافته و مدت هشت سال مونس تنهايى او بودند . در اين دوران ملاصدرا دو دختر فاضل و عالم خود را به دو شاگردش تزويج كرد و آن دو شاگرد و داماد را به « فيض » و « فياض » لقب داد . از جمله مشايخ وى پدرش شاه مرتضى ، سيد ماجد بحرانى ، صدر الدين شيرازى ، مير محمدباقر داماد ، بهاءالدين عاملى ، محمد صالح مازندرانى و . . . و از جمله شاگردان وى پسرش علم الهدى ، سيد نعمت‌الله جزايرى ، قاضى سعيد قمى و . . . بودند . وى در 22 ربيع‌الثانى و در 84 سالگى دارفانى را وداع گفت و در زمينى كه بعدها به قبرستان فيض معروف شد ، مدفون گرديد . مدفن او در كاشان در مقبره‌اى به نام كرامت يا كرامات واقع است . از تأليفات وى : 1 - الوافى 2 - تفسير الصافى 3 - تفسير الاصفى 4 - اصول المعارف 5 - المحجّة البيضاء 6 - مفاتيح الشرائع و . . . قرن دوازدهم 32 - حرّ عاملى ( 1033 - 1104 ق )