السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

293

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

421 - ( 14 ) در كتاب جعفريات گزارش مىشود كه : « على عليه السلام در كوفه سوار بر شهبا - مركب پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله - شد و به تك تك بازارها سر زد تا به بازار قصابان رسيد . در آنجا با صداى بلند فرمود : اى گروه قصابان ! در سر بريدن پيش از باز ايستادن حيوان از حركت ، سر را جدا نكنيد و در گرفتن جان حيوان شتاب نكنيد تا روح از بدنش جدا شود و از دميدن در گوشت براى فروش بپرهيزيد ؛ چرا كه من خود از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيدم كه از اين كار نهى مىكرد . آن‌گاه به بازار خرما فروشان رفت و فرمود : همان‌گونه كه اجناس مرغوب را ظاهر و آشكار مىكنيد ، بخش نامرغوب آن را نيز آشكار كنيد . آن‌گاه به بازار ماهى فروشان آمد و فرمود : جز ماهىهاى پاك و پاكيزه را نفروشيد و از ماهىهايى كه در آب مىميرند ، دورى كنيد . سپس به كناسه آمد كه در آنجا تجارت‌هاى گوناگون از قبيل مسگرى ، زرگرى ، گهواره‌سازى ، دوزندگى ، ( شتر فروشى ) ، صرافى ، گندم‌فروشى و پارچه‌فروشى وجود داشت . آن‌گاه با صداى بلند ندا داد : « در بازارهايتان سوگند جريان مىيابد ، پس سوگندهاىتان را با راستى در هم آميزيد و از قَسم خوردن خوددارى كنيد ؛ چرا كه خداوند كسى را كه به نام او سوگند دروغ ياد مىكند ، پاك نمىگرداند » بخش پايانى اين حديث با اندكى تفاوت با سندهاى ديگرى نيز گزارش شده است . ارجاعات گذشت : در روايت هشتم از باب پنجم از باب‌هاى استخاره فرموده معصوم عليه السلام كه : « به راستى تاجِر راستگو و درستكار ، روز قيامت با سفيران بزرگوار و نيكوكار خواهد بود و از سوگند دورى كن ؛ چرا كه سوگند دروغ ، براى صاحبش آتش بر جاى مىگذارد . » و در روايت دهم از باب هشتم از باب‌هاى شرايط خريد و فروش فرموده معصوم عليه السلام كه : « خداوند به سه گروه نگاه نمىكند ؛ كسى كه بعد از عصر به دروغ سوگند ياد كند ، كه كالايش به فلان مبلغ خريدارى شده ( يا فلان مبلغ آن را خريده است ) و ديگرى به اعتماد سخن وى آن را بخرد . » و در روايت شانزدهم از باب يكم از باب‌هاى مستحبات تاجر فرموده معصوم عليه السلام كه : « اى گروه تاجران ! تقواى الهى پيشه كنيد . . . و از سوگند دست برداريد و از دروغ دورى كنيد . » در روايت هجدهم فرموده معصوم عليه السلام كه : « هركس خريد و فروش كند ، بايد پنج چيز را رعايت كند ، در غير اين صورت هرگز نخرد و نفروشد ؛ دو مورد از آنها ربا و سوگند است . » و در روايت نوزدهم اين گفته كه : « چهار خصلت در هركس باشد ، درآمدش پاك و حلال مىگردد . . و در اين ميان سوگند نخورد . » و در روايت بيستم فرموده پيامبر صلى الله عليه و آله كه : « اى گروه تاجران ! در روز قيامت تبهكار محشور مىشويد مگر كسى كه گفتارش راست باشد . »