5 - خصائص الائمة 6 - ديوان اشعار 16 - شيخ مفيد ( 336 - 413 ق ) محمد بن محمد بن نعمان ، معروف به شيخ مفيد . عالم ، فقيه ، متكلم و محدث نامى شيعه . وى در حوالى بغداد زاده شد . پس از بلوغ و رشد فكرى رهسپار بغداد شد و در آنجا در محضر استادان بنام و دانشمندان بزرگ آن روزگار از جمله شيخ صدوق ، ابوغالب زرارى ، ابن جنيد اسكافى و . . . به آموختن دانش ، كلام ، فقه و اصول پرداخت . ابن نديم در الفهرست از وى به عنوان « ابن المعلم » ياد مىكند . سرآمد شاگردان وى سيد مرتضى ، سيد رضى ، شيخ طوسى ، نجاشى ، ابوالفتح كراجكى و . . . بودند . شيخ طوسى درباره وى مىگويد : « وى از متكلمان اماميه است . در روزگار خود ، رياست و مرجعيت شيعه به او ختم مىگردد . حافظهء خوب و ذهنى دقيق داشت . در پاسخ به پرسش‌ها ، حاضر جواب بود . بيش از 200 جلد كتاب خرد و كلان دارد » . ابن حجر عسقلانى نيز مىگويد : « وى بسيار عابد ، زاهد و اهل خشوع و تهجد بود و مداومت بر علم و دانش داشت » . عماد حنبلى ( يكى از دانشمندان اهل سنت ) مىگويد : « بزرگى از بزرگان اماميه و رييس بخش فقه و كلام و مباحثه بود . موقعيت شايان توجهى در تشكيلات دولت آل بويه داشت . وى صدقهء فراوان مىداد » . استادانى كه وى در محضر آنها درس آموخت ، عبارتند از : ابن قولويه قمى ( ابوالقاسم جعفر بن محمد بن جعفر بن موسى بن قولويه قمى ) ، شيخ صدوق ، ابن جنيد اسكافى و . . . شيخ مفيد پس از 75 سال عمر مفيد ، در بغداد و در حرم مطهر امام جواد عليه السلام نزديك قبر استادش ابن قولويه قمى به خاك سپرده شد . از تأليفات وى : 1 - المقنعة