316 - ( 7 ) سيوطى در كتاب طبقات النحاة و گروهى ديگر در شرح حال محمد بن يعقوب نويسندهء كتاب القاموس آورده‌اند كه : « در روم از وى دربارهء معنى اين سخن علىبن ابيطالب عليه السلام سوال شد كه به نويسندهء خود فرمود : نشيمنگاه خود را محكم به زمين بچسبان و قلم را با انگشتانت بگير و چشمانت را بدوز تا هر كلمه‌اى را كه به تو گفتم در سويداى قلبت جاى دهى . » محمد بن يعقوب با الفاظ ديگرى آن را توضيح داد . ارجاعات گذشت : در روايت سه از باب سى و سه فرموده معصوم عليه السلام كه : « به او دستور بده كه وقتى كودك را به وى تحويل دادند ، به خانواده‌اش بگويد : به درستى كه من نوشتن و حساب را به وى مىآموزم و با تعليم قرآن به وى ، تجارت [ با خدا ] مىكنم تا درآمدش پاك و حلال باشد . » مىآيد : در روايات باب شصت و يك از باب‌هاى احكام فرزند ، آنچه مناسب با اين موضوع است خواهد آمد . باب 3 استحباب نوشتن قرارداد وام خداوند تعالى مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آورديد ، هرگاه تا سر رسيد معين به يكديگر وام داديد آن را بنويسيد و بايد نويسندهء عادلى ميان شما بنويسد و هيچ نويسنده‌اى از نوشتن خوددارى نكند ، همان‌گونه كه خداوند به وى آموخت . پس بايد بنويسد و بدهكار بايد املا كند و بايد بدهكار از پروردگارش پروا كند و چيزى از آن نكاهد و اگر بدهكار ، سفيه يا ضعيف يا ناتوان از املاست ، پس سرپرست او بايد به عدالت ، بدهى او را ديكته كند . و دو نفر از مردان‌تان را گواه گيريد . پس اگر دو مرد نبودند ، آن‌گاه مردى با دو زن از گواهانى كه از ايشان رضايت داريد ؛ براى اين‌كه اگر يكى از آن دو زن فراموش كرد ، ديگرى به وى يادآورى كند و هنگامى كه گواهان فراخوانده شدند ، نبايد خوددارى كنند و از نوشتن بدهى تا سررسيدش - كوچك باشد يا بزرگ - خسته نشويد . اين نزد خدا به عدالت نزديك‌تر و براى شهادت استوارتر و به ترديد نكردن نزديك‌تر است مگر آن‌كه معاملهء نقدى باشد كه ميان خود دست به دست مىكنيد . پس بر شما باكى نيست كه آن را ننويسيد و هرگاه معامله كرديد ، گواه بگيريد .