262 - ( 5 ) علاء بن رزين گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : من با شخصى ديدار مىكنم كه گندم ، براى فروش بر من عرضه مىكند و مىگويد : گندمى كه مىخواستى به دست آوردم ! به او مىگويم : آن‌ها را بياور و در كرّ فلان مبلغ به تو سود مىدهم . وقتى گندم را مىآورد ، اگر مايل بودم آن را مىگيرم و اگر به دردم نخورد ، آن را رها مىكنم . امام عليه السلام فرمود : اين گفتگوى پيش از معامله است ، اشكال ندارد . گفتم : به او مىگويم : پنجاه كرّ يا كم‌تر و بيشتر از آن را جدا كن . وقتى آن را تحويل مىدهد مقدارى كم يا زياد مىآيد و بيشتر زياد مىآيد . آن مقدار از آنِ كيست ؟ امام عليه السلام فرمود : مال توست ! آن‌گاه امام عليه السلام فرمود : من معتّب يا سلام را روانه مىكنم تا گندم بخرد . پس به اندازهء دو دينار از آن زياد مىآيد و ما با پيمانه‌اى كه مىشناسيم ، آن را غذاى خانواده‌مان قرار مىدهيم . گفتم : صاحب آن را مىشناسى ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى و آن را به صاحبش باز مىگردانيم ! گفتم : خداوند تو را رحمت كند . به من فتوا مىدهى كه مقدارى زيادى مال من است و تو آن را بازمىگردانى . پس من فهميدم كه آن ، مال فروشنده است ! امام عليه السلام فرمود : آرى ! آن از اشتباهات مردم است ؛ زيرا ما به اندازهء هشت يا نه درهم خريده‌ايم . سپس فرمود : ولى من پيمانهء آن را حساب مىكنم . » 263 - ( 6 ) اسحاق بن عمار و ديگران گويند : « به امام صادق عليه السلام گفتيم : از شخصى درهم را به صورت وزن تحويل مىگيرم و پس از شمارش آن را بيشتر از تعداد حق خود مىيابم . امام عليه السلام فرمود : آيا دقيق وزن نكرده است ؟ گفتم : بله ! امام فرمود : اشكال ندارد ! » ارجاعات گذشت : در روايت بيست و چهارم از باب چهل و يكم مطالبى هست كه بر اين بحث دلالت مىكند . باب 53 حكم عَرَبون « 1 » [ / پيش‌پرداخت ] در بيع 264 - ( 1 ) وهب از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه امير مؤمنان عليه السلام همواره مىفرمود : « عَرَبون [ پرداخت چيزى به فروشنده ] جايز نيست مگر آن‌كه به عنوان پرداخت بهاى كالا باشد . »

--> ( 1 ) . عَرَبون به اين معناست كه خريدار چيزى به فروشنده مىدهد كه اگر معامله انجام شود ، آن از بهاى كالا به شمار آيد و اگر معامله به هم خورد ، خريدار آن را پس نگيرد و در مقابل استفاده‌اى باشد كه از كالا برده است .