پرداخت . ابن نديم در الفهرست از وى به عنوان « ابن المعلم » ياد مىكند . شيخ طوسى نيز كه از شاگردان ارزشمند مكتب وى است ، مىگويد : « وى از متكلمان اماميه است . در روزگار خود ، رياست و مرجعيت شيعه به او ختم مىگردد . حافظهء خوب و ذهنى دقيق داشت . در پاسخ به پرسش‌ها ، حاضر جواب بود . بيش از 200 جلد كتاب خرد و كلان دارد » . ابن حجر عسقلانى نيز مىگويد : « وى بسيار عباد ، زاهد و اهل خشوع و تهجد بود و مداومت برعلم و دانش داشت » . عماد حنبلى ( يكى از دانشمندان اهل سنت ) مىگويد : « بزرگى از بزرگان اماميه و رييس بخش فقه و كلام و مباحثه بود . موقعيت شايان توجهى در تشكيلات دولت آل بويه داشت . وى صدقهء فراوان مىداد » . استادانى كه وى در محضر آنها درس آموخت ، عبارتند از : ابن قولويه قمى ، شيخ صدوق ، ابن جنيد اسكافى و . . . شاگردانى را كه تربيت كرد ، از بهترين‌هاى جهان اسلام و تشيع هستند : سيد رضى ، شيخ طوسى ، نجاشى ، ابوالفتوح كراجكى و . . . شيخ مفيد پس از 75 سال عمر مفيد ، در بغداد و در حرم مطهر امام جواد عليه السلام نزديك قبر استادش ابن قولويه قمى به خاك سپرده شد . تأليفات وى : 1 - المقنعه ؛ 2 - الفرائض الشريعه ؛ 3 - الامالى ؛ 4 - الارشاد و . . . 25 - سيد مرتضى ( 355 - 436 ق ) ابوالقاسم على بن حسين بن موسى ، مشهور به سيد مرتضى علم الهدى . فقيه مبرز ، عالم متكلم و اديب متبحر . داراى القاب ذوالثمانين و ذوالمجدين . وى در بغداد زاده شد و از سوى پدر و مادر ، نسبى بسيار شريف داشت . برادر وى سيد رضى بود . پس از شيخ بزرگوار مفيد ، پيشواى فقهى شد . علامه حلّى وى را معلم شيعهء