باطل ( 1 ) است ، مگر آنچه مستثنى است در محل خود . [ 3 ] و بقاء بر تقليد ميّت را جايز ( 2 ) نمىدانند بنا بر اقوى ، و اگر با قدرت اذن گرفتن ، بىاذن ( 3 ) مجتهد حىّ اعلم ، باقى بماند

--> 1 - ( امد ) حكم به بطلان در اين صورت وجهى ندارد ، زيرا تقليد طريقيّت دارد ، پس اگر عمل مطابق با واقع شد ، صحيح است و بلا اشكال مجزى است ، بلكه در بعضى از حالات ديگر هم حكم به بطلان معلوم نيست ، مانند موردى كه عملش مطابق با رأى مجتهدى كه بايد از او تقليد كرد ، واقع شده باشد ؛ مگر آنكه استثناء شامل اين مورد باشد . ( دقت شود ) 2 - ( امد ) در صورتى كه مجتهد ميّت اعلم از احياء بوده ، بقاء بر تقليد اعلم ميّت ، واجب مىباشد ، و در حالت تساوى علمى فقهى بين مجتهد ميّت و مجتهد زنده ، بقاء مانعى ندارد ، و اگر بين احياء شخصى اعلم شد ، عدول و رجوع به وى لازم است . 3 - ( امد ) تعبير اذن رسا نيست ، بلكه بايد به استناد حجّت باشد ، و قول مجتهد حىّ مىتواند مستندى قرار گيرد براى شخص مقلّد ، و اصولا اذن در امور حسبيّه و مانند آن گفته مىشود ، و ممكن است چون اين تعبير در اذهان رائج بوده است ، در كتاب هم آورده شده ، البته در ضمن سؤال بعضى از افراد از معصومين - سلام الله عليهم - احيانا چنين تعبيرى آمده است ، و نظير اين تعبير در كتاب « سرور العباد » مرحوم شيخ اعظم هم نيز ذكر شده است .