« اللّذان » ؛ شهادت دو شاهد به زنا قبل از تشكيل حدّ نصاب است ، و مراد از « اذيّت » هم حدّ زدن دو شاهد به خاطر افتراء و بهتانى است كه زده‌اند ولى اين قول ، سست و ضعيف است . * * * [ 401 ] آيهء سوّم : « الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ وَ لا تَأْخُذْكُمْ بِهِما رَأْفَةٌ فِي دِينِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لْيَشْهَدْ عَذابَهُما طائِفَةٌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » ؛ « هر يك از مرد و زن زناكار را صد تازيانه بزنيد و رأفت و دلسوزى به آن دو ، شما را نگيرد و مانع اجراى دستور دين خدا نشود ، اگر به خدا و روز قيامت ايمان و باور داريد ، و بايد گروهى از مؤمنان شاهد آن باشند و در حقيقت مجازات آنان علنى مىباشد » . از نظر خليل و سيبويه « الزانيّة و الزّانى » دو اسمى است كه رفعشان به مبتداء بودن است كه خبرش حذف شده است ؛ يعنى : « حكم الزانيّة و الزّانى ، ممّا فرض اللّه او فيما يتلى عليهم » ، است . بين حكم مرد و زن زناكار يا چيزى است كه خدا روايت كرده يا براى شما تلاوت مىكند . و « فاجلدوا » جملهء جداگانه‌اى است كه عطف بر جملهء قبل شده است و امّا نزد مبرّد هر دو يك جمله هستند ، جز اينكه مبتداء « در الزانيّة و الزانى » از اينجا كه متضمّن معناى شرط است و مبتدا « وصل به فعل » إجلدوا است ، با « فاء » آمده است « فاجلدوا » ؛ يعنى : « آن زن و مردى را كه زنا كردند هر كدام را صد تازيانه بزنيد » و آيه مشتمل بر سه حكم و دستور العمل است : 1 - بايد صد تازيانه بر پوست بدن باشد تا درد و ألم آن از پوست بگذرد و به گوشت بدن برسد و اين حكم فقط از سنّت و كتاب قرآن ثابت مىشود ، امّا از سنّت يا به فزونى حدّ است و يا به بدل است امّا ممكن است ، اضافهء حدّ ، چيز ديگرى هم باشد مثل « حدّ به بكر » ، كه يك سال تبعيد هم به حدّ اضافه مىشود به دليل قول معصوم ( عليه السّلام ) كه فرمود : « مجازات ارتباط نامشروع دو بكر و عزب و مجرّد صد تازيانه و يك سال تبعيد است » « 1 » و امّا ابو حنيفه فزون بر حدّ را منع كرده است

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ص 62 .