هنوز باقى ماندهء روح در آنها وجود داشته باشد ، فى المثل وقتى آنها را دريابد كه دم آنها در حال حركت باشد يا پاهاى آنها يا چشم آنها در حال چرخيدن باشد . اين رأى از امام باقر و امام صادق ( عليهما السّلام ) نيز روايت شده است و برخى گفته‌اند : موقع تذكيه ، آن گاه است كه حيوان بتواند يك يا چند روز ، زندگى كند و برخى گفته‌اند : استثناء در اين مورد منقطع مىباشد و ربطى به ما قبل ندارد و اخراجى توسّط آن صورت نمىپذيرد ، تمام اقوال در اين مورد زيبا و نيك مىباشند . « وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ » ؛ يعنى : « حرام است بر شما هر آن چيزى كه بر روى سنگ‌هاى مخصوص كشته شده‌اند » . مقصود از « نصب » كه بر وزن « عنق » است و جمع آن « انصاب » بر وزن « اعناق » مىباشد ، آن نوع سنگ‌هايى بود كه در اطراف بيت اللّه الحرام نصب مىنمودند و روى آنها حيوانات را ذبح مىكردند و گوشت‌ها را روى آنها قطعه قطعه مىكردند . به اين ترتيب ، به تعظيم بتها مىپرداختند و به آنها تقرّب مىجستند . برخى گفته‌اند : آن سنگ‌ها ، اصنام و بت‌ها بودند كلمهء « على » يا به معناى « لام اختصاص » مىباشد يا بنابر اصل خويش است ، پس تقدير آن اين است كه هر حيوانى كه ذبح شده باشد ، بر اصنام و بت‌ها ناميده شده باشد و مقصود از « استقسام » طلب معرفت تقسيم شده‌ها تقسيم نشده‌ها است و ازلام كه معنى آن گذشت . فوايدى چند : 1 - حيواناتى كه ذكر شد ، عبارتند از منخنقه ، مترديّه و غيره آيا ميته هستند يا نه ؟ اگر ميته بوده باشند ، پس ذكر كلمهء « ميته » بىنياز از نام بردن آنها مىباشد و اگر « ميته » نبوده باشد ، لازم مىآيد كه يك حالت ميانى بين ميته بودن و زنده بودن ، وجود داشته باشد كه اين اسامى بر آنها صدق كند و آن امرى باطل است ؟ پاسخ اين است كه : خداوند متعال از آن جهت اين اسامى را ذكر نمود كه اعراب ، اين نوع ميته‌ها را « ميته » نمىشمردند ، بلكه آنها را « ذبيحه » مىپنداشتند و « ميته » را در مواردى اطلاق مىنمودند كه به خودى خود مرده باشد ، پس خداوند آنها را معرّفى نمود كه « ميته » هستند . 2 - اين آيه نظير و مانندى هم دارد كه مىفرمايد : [ 361 ] « إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ » « 1 » و در سورهء انعام نحل « لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ » آمده است . آيا فرقى بين آنها وجود دارد ؟

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 173 .