حلال نشدم ، زيرا با او هجرت نكرده و از طلقاء ( آزادشدگان به دست پيامبر بعد از فتح مكّه ) بودم . اين قول نيز ضعيف است ، چون اوّلا : نقل شده است كه اين نوع ازدواج از احكام مخصوص حضرت است و ثانيا اينكه : امّ هانى گفته است : من بر پيامبر حلال نشدم ، او اين حكم را از مفهوم مخالف فهميده است ، كه حجّت نيست . طبرسى نيز گفته است : نزول آيه قبل از تحليل زنان غير مهاجر بوده است . سپس شرط « هجرت » در تحليل نسخ شد . اين قول نيز ضعيف است ، چون اگرچه اين استدلال در قيد « اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ » تمام است ، امّا دو قيد ديگر را شامل نمىشود . پس بهترين جواب همان است كه ما گفتيم ، چون همانطور كه وصف براى « تخصيص » مىآيد ، براى « توضيح » هم مىآيد . * * * [ 330 ] آيهء پنجم : « تُرْجِي مَنْ تَشاءُ مِنْهُنَّ وَ تُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشاءُ وَ مَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلا جُناحَ عَلَيْكَ ذلِكَ أَدْنى أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَ لا يَحْزَنَّ وَ يَرْضَيْنَ بِما آتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما فِي قُلُوبِكُمْ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَلِيماً » « 1 » ؛ « مىتوانى ( موعد ) هر يك همسرانت را كه بخواهى ، به تأخير اندازى و هر كدام را بخواهى ، نزد خود جاى دهى و هرگاه بعضى از آنان را كه بر كنار ساخته‌اى ، بخواهى نزد خود جاى دهى ، گناهى بر تو نيست . اين حكم الهى براى روشنى چشم آنان ، و براى اينكه غمگين نباشند و به آنچه به آنان مىدهى ، همگى راضى شوند ، نزديك‌تر است و خداوند آنچه را در قلوب شماست ، مىداند و خداوند دانا و بردبار است » . ويژگىهاى ديگر : إرجاء : تأخير افكندن مىباشد ، گفته مىشود . أرجأت ( با همزه ) يا أرجيت ( با ياء ) هر دو به يك معنى است . 1 ) هر كدام را خواستى طلاق بده و طلاق هر كدام را كه مىخواهى ، ترك نما . 2 ) هر كدام را خواستى به بستر خود بخوانى و هر كدام را خواستى به تأخير افكن . 3 ) هر كدام را خواستى تقسيمش را به تأخير اندازى و شب‌هاى خود را بر او قسمت نكنى و هر كدام را خواستى ، نزد خود جاى دهى و هر شب نزد وى بمانى .

--> ( 1 ) . سورهء مباركهء احزاب ، آيهء 51 .