5 - اجرت زن شيرده بر طفل نيز واجب است ، به شرط اينكه خودش داراى مال باشد . اشاره به اين مطلب در « وَ عَلَى الْوارِثِ مِثْلُ ذلِكَ » آمده است كه مراد از « وارث » همان وارث پدر است كه خود طفل مىباشد . و ( طريقهء پرداخت آن نيز بدين گونه است كه ) وصى يا حاكم ، مخارج زن را در مقابل شير دادن از مالى كه طفل از پدر به ارث برده است ، پرداخت مىكند . سؤال و جواب : اشكال : اگر طفل در زمان حيات پدرش مالى داشته باشد ، مخارج از مال خودش پرداخت مىشود ، پس قيد « وارث » چه فايده‌اى دارد ؟ جواب : اين قيد ، قيد « غالب » مىباشد كه نوعا اينچنين واقع مىگردد . بعضى گفته‌اند كه : مراد از « وارث » ( خود طفل نيست بلكه ) يكى از والدين يعنى پدر يا مادر است كه در حال حيات مىباشد و بر او واجب است كه هزينهء ارضاع را بدهد . چون هر كسى كه بعد از ديگرى زنده باشد ، به « وارث » تعبير مىشود . چنان كه در دعايى از معصوم ( عليه السّلام ) آمده است : « اللّهم متّعنا بأسماعنا و أبصارنا و قوّمنا ما أحييتنا و اجعله الوارث منّا » . « 1 » اين تفسير بنابر مذهب ما صحيح است ، زيرا با نبودن پدر و اجداد پدرى ، نفقه بر مادر واجب مىشود كه اين حكم با مذهب شافعى نيز موافق است ، كه او نفقه دادن را بر غير والدين واجب نمىداند . گروهى ديگرى قائلند كه : مراد از « وارث » خود كودك يا وارث پدرش مىباشد ، كه بر اين دو گروه از ورّاث ، نفقه‌اى كه بر پدر واجب بود . واجب مىشود . اين تفسير بنابراين است كه : وجوب نفقه بر تمامى ورّاث ثابت است كه اين مذهب ابن ابى ليلى مىباشد . امّا ابو حنيفه انفاق را بر « وارث محرم » واجب مىداند . و گروهى ديگر اقوام پدرى را ملزم به پرداخت نفقه دانسته‌اند . امّا آنچه كه ما ذكر كرديم ، از تمام اين تفاسير ، صحيح‌تر است . 6 - بعد از بيان اينكه مدّت شير دادن دو سال است ، با « فان أراد افصالا » اشاره فرمود كه : جايز است والدين بر كمتر از اين مدّت نيز بسنده نمايند . اينكه در آيه

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ( تأليف سيّد بن طاووس ) ، 3 ، ص 321 .