المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

703

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

[ 310 ] آيهء هفتم : « وَ لَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ ، فَلا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوها كَالْمُعَلَّقَةِ وَ إِنْ تُصْلِحُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً « 1 » » ؛ « شما هرگز نمىتوانيد ( از نظر محبّت قلبى ) ميان زنان عدالت برقرار نماييد . هر چقدر كوشش كنيد ولى تمايل خود را به كلّى متوجهء يك طرف نكنيد كه ديگرى را به صورت زنى كه شوهرش را از دست داده است ، درآوريد و اگر راه اصلاح و پرهيزكارى پيش گيريد ، خداوند آمرزنده و مهربان است » . مقصود اين است كه : « هرگز نمىتوانيد بين زنانتان عدالت واقعى را برقرار نماييد به‌طورى كه در محبّت ، دلجويى ، نگاه و ميل قلبى شما ، به تمام زنانتان مساوى و يكسان باشد . « وَ لَوْ حَرَصْتُمْ » ؛ حتّى اگر تمام كوشش خود را در اين باره به كار بگيريد » و به همين دليل رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) ، شب‌هاى خود را ميان زنانشان تقسيم مىكرد و مىفرمود : « خدايا ، اين تقسيم من در حدّ توان خودم مىباشد ، پس تو نيز مرا در آنچه كه در توان تو است ولى در توان من نيست ، مؤاخذه نكن » . « 2 » « فَلا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ » ؛ يعنى : وقتى عدالت واقعى ممكن نيست ، پس شما هم آن را تماما ترك نكنيد ، به‌طورى كه تمايل خود را تماما به سمت يكى از زنانتان برگردانيد ، زيرا هر چيزى را كه نمىتوان تماما آن را به دست آورد ، نبايد تماما آن را ترك نمود » . ( الميسور لا تسقط بالمعسور ) « فَتَذَرُوها كَالْمُعَلَّقَةِ » ؛ يعنى : « مانند كسى كه نه شوهر دارد و نه او را طلاق داده‌اند » . اين جمله به‌طور اجمال دلالت بر « وجوب قسمت و مساوات بين زنان » دارد اما سنّت ( روايات ) شريفه نيز آن را بيان نموده‌اند . بنابراين مىگوييم : كسى كه نكاح دائم كرده است ، يا داراى يك همسر مىباشد ، يك شب از چهار شب ، مخصوص آن زن است و سه شب مخصوص خود زوج مىباشد كه هرطور خواست آن سه شب را به سر مىكند . و اگر دو زن داشته باشد ، دو شب از هر چهار شب مخصوص زنان و دو شب ديگر مال خود اوست و همين طور اگر سه زن داشت ، سه شب مال زنان و يك شب از آن زوج است ، امّا اگر چهار زن داشته باشد ، هيچ شبى براى خودش باقى نمىماند .

--> ( 1 ) . سورهء مباركهء نساء ، آيهء 21 . ( 2 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 134 .