هر دو موجب « عداوت و بغضاء » مىشوند . انصاب و ازلام موجب سخط و غضب الهى هستند كه مستوجب آتش مىباشند ، نه عداوت و كينه . حال كه اين موارد را شناختيد ، احكام و دستورات آن را بيان مىكنيم : احكام فقهى خمر و شراب : 1 - « تكسّب » با خمر و شراب و ساير مسكرات ، حرام مىباشد ، چون وقتى خداوند متعال چيزى را حرام نمود ، قيمت و ثمن آن را نيز حرام مىنمايد ، چنان چه پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) مىفرمايد : « خداوند يهود را مورد لعن قرار داد كه پيه و شحوم بر آنان حرام گشت ولى آن را فروختند و درآمد آن را خوردند « 1 » » . همانطور كه « تكسّب با شراب » ، حرام مىباشد ، أجرت گرفتن براى حمل و نقل ، فشار دادن انگور ، يا ساقى بودن آن ، نيز حرام است . جابر بن عبد اللّه انصارى روايت كرده است كه رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) در مورد « شراب » چند گروه را لعن كرده است : خود خمر ، شارب ، فشار دهندهء انگور ، ساقى ، فروشنده ، خريدار ، و مصرف كنندهء درآمد آن ، پس يك فرد اعرابى بلند شد و عرض كرد : يا رسول اللّه ! من فردى بودم كه كسب و كار و تجارت من ، شراب بود . از درآمد آن ، مالى نزد من جمع شده است . اگر از آن مال در يك امر الهى خرج كنم ، سودى به حال من دارد ؟ حضرت رسول ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) در پاسخ او فرمودند : اگر آن مال را در راه حجّ يا جهاد خرج كرده باشى ، نزد خداوند به اندازهء پر پشّه نفعى به حال تو نخواهد داشت . خداوند متعال جز مال پاك و پاكيزه ، چيزى را نمىپذيرد . در اين مورد آيه‌اى نازل شد : « قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ » ؛ « بگو پاكيزه و خبيث ، هرگز مساوى و برابر نيستند « 2 » » . 2 - « ميسر » : به معنى قمار با تمام انواع آن است ، مانند نردو شطرنح ، بيشتر مفسّران معنى ميسر را همين گفته‌اند و همين امر از اهل بيت هدى ( عليهم السّلام ) روايت شده است . حتّى گفته‌اند : « بازى كودكان با گردو نوعى قمار است » . پس تكسّب ، و ساختن آلات و ابزار آن و خريد و فروش آن و نشستن در مجلسى كه در آن قمار صورت مىگيرد ، همگى حرام و نامشروع مىباشد . پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : « آن كس كه با نردو شير بازى مىكند ، همانند كسى است كه دست خود را

--> ( 1 ) . دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 122 ، مستدرك الوسائل ، ج 13 ، ص 73 . ( 2 ) . مستدرك الوسائل ، ج 13 ، ص 68 ، شمارهء حديث 14769 و سورهء مائده ، آيهء 103 .