قيوميّت مردان بر زنان : [ 308 ] آيهء پنجم : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبِيراً » « 1 » ؛ « مردان ، سرپرست زنانند ، به خاطر برترىهايى كه خداوند براى بعضى ، نسبت به بعضى ديگر قرار داده است و به خاطر انفاق‌هايى كه از اموالشان مىكنند و زنان صالح ، زنانى هستند كه متواضعند و در غياب ( همسر خود ) اسرار و حقوق او را در مقابل حقوقى كه خداوند براى آنان قرار داده ، حفظ مىكنند و ( شما ) آن دسته از زنانى را كه از سركشى و مخالفتشان بيم داريد ، پند و اندرز دهيد و در بستر از آنها دورى جوئيد و آنها را تنبيه كنيد و اگر از شما اطاعت كردند ، راهى براى تعدّى و ظلم بر آنها نجوئيد . همانا خداوند بلندمرتبه و بزرگ است » . « قنوت » به « لزوم پيروى و مداومت بر اطاعت » گفته مىشود . معناى « نشوز » نيز « رفع شدن » مىباشد و در اينجا مراد از آن ، « رفع همكارى زوجين در چيزهائى است كه بر آنها واجب است » . شأن نزول : سبب نزول آيه اين است كه : سعد بن ربيع كه از انصار بود ، همسرش به نام حبيبه بنت زيد ، بر او نافرمانى كرد . او نيز به صورت او سيلى زد . پدر حبيبه ، او را نزد پيامبر برد و گفت : دخترم را به ازدواج او درآوردم و او به دخترم سيلى زده است . پيامبر خدا اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : بايد زنش او را قصاص كند . پس زن سعد براى قصاص او رفت . پيامبر فرمود : برگرديد ، اين جبرئيل است كه پيش من آمده و اين آيه را نازل كرده است . پس خداوند آنچه اراده فرموده ، بهتر است و قصاص رفع شد . در اين آيه شريفه چند حكم آمده است :

--> ( 1 ) . سورهء مباركهء نساء ، آيهء 23 .