المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
668
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
محرم نمىشود . مادر آن زن ، مادر بزرگ فرزند وى است ، ولى بر خود شخص حرام نيست . استثناى اين صورت اشكال دارد ، چون روايت « يحرم من الرّضاع . . . » فقط بر اين دلالت مىكند كه : جهت حرمت در نسب و رضاع مساوى است ، امّا جهاتى كه در اين صورتهاست ، جهت « حرمت در نسب » نيست ، مثلا جهت خواهر پسر بودن ، از جهات حرمت نيست ، بلكه آنچه كه جهت حرمت است ، يا به اين دليل است ، اين زن يا دختر خود شخص است ، يا دختر زن وى مىباشد ( يعنى ربيبهء اوست ) و اگر هر كدام از اين دو جهت ، در رضاع به وجود آيند ، باعث حرمت مىشوند . توضيح : اگر خواهر پسر ، دختر شخص باشد ، دو جهت نسبى دارد ؛ اوّلا : خواهر پسر است و ثانيا دختر خود شخص است . شكّى در مغاير بودن اين دو جهت نيست ، امّا نصّ دلالت بر حرمت ، از حرمت دختر بودن مىكند . نه از جهت خواهر پسر بودن . و نيز اگر ربيبه باشد ، دو جهت دارد ؛ يكى خواهر پسر بودن و ديگرى ربيبه بودن . جهت تحريم نيز فقط « ربيبه بودن » است . اشكال ديگر استثناى اين صورتها اين است كه : جهت حرمت در آنها به سبب مصاهره ( ازدواج ) است ، نه نسب . پس اين صورتها مستثنى از جهت حرمت ، حرمت نسب نمىباشد . 4 - « شيردادن » شرايطى دارد كه با دانستن آنها اطلاق آيه مقيّد مىشود . اين شرايط ( كه سه گروه مىباشد ) يا به حسب مقدار مىباشند يا زمان ، يا بر حسب كيفيّت . مقدار رضاع چه قدر است ؟ مقدار آن نزد اكثر فقهاى شيعه پانزده بار شيرخوردن است ، يا آن مقدارى كه گوشت از آن شير برويد ، استخوان محكم شود ، يا به مقدار يك شبانه و روز شير بخورد ، چون در ( غير اين صورت ) اصل حليّت نكاح مىباشد . و نيز تحريم در اين سه صورت . هم اجماعى است و هم روايات اهل بيت ( عليهم السّلام ) اين صورتها را تأييد مىكنند . شافعى و أحمد ( از فقهاى اهل تسنّن ) به حداقل پنج مرتبه شير خوردن در تحريم نكاح بسنده نمودهاند . برخى از صحابه نيز قائل به كفايت سه مرتبه مىباشند . حتّى مالك و ابو حنيفه به يك بار شير خوردن يا يك زمان بسنده كردهاند .