المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

599

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

نمود ولى او مانع شد . پس مرافعه را نزد رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) بردند . پس آيه نازل شد . هنگامى كه عمو اين آيه را شنيد ، گفت : آرى . از خدا و رسول خدا اطاعت نمودم و پناه مىبرم به خدا از گناه بزرگ و مال را به آن نوجوان پس داد . پس پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : « كسى كه جلوى طمع نفس خود را بگيرد و اطاعت خدا را داشته باشد ، به اين صورت كه اين مرد انجام داد ، او داخل خانهء بهشتى خود مىگردد . هنگامى كه آن نوجوان مال خود را گرفت ، در راه خدا انفاق نمود . پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : اجر و مزد او ثابت شد و « وزر » باقى ماند . به رسول خدا عرض كردند : منظورتان چيست ؟ فرمود : اجر و پاداش به نام جوان ثبت شد ولى وزر و و بال بر پدر نوشته شد » . « 1 » برخى از فضلا گفته‌اند : خبر فوق ، حمل بر آن مىگردد كه والد او از حلال و حرام اجتناب نمىنمود و از شبهات دورى نمىگزيد يا حقوق واجبه را ادا نمىكرد و نزد من در اين باره نظرى است و آن اينكه اگر جريان به نحوى بود كه گفته شده است ، پس بايد حقوق واجبه را ادا كند و به صاحبان آن رد نمايد ، نه آنكه احسان و إنفاق كند و بر پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) لازم بود كه او را توجيه نمايد و اجازه ندهد اين جوان به هر ترتيبى كه مىخواهد ، مال را تصرّف نمايد ، چون در اين تصرّف كذايى ، تقرير بر باطل نهفته است . پس اولى و شايسته آن است كه گفته شود مقصود از « وزر » ، سنگينى است ، آن چنان كه از امثال آن به « عبّ » تعبير شده است ، آنچنان كه در حديث ديگر گويد : گوارايى از آن غيرء و سنگينىاى بر پشت او » در اين صورت ، در سنگينى اين امر كفايت مىكند كه ميّت ، پشيمان شود و تأسّف بخورد به از دست رفتن اجر و مزدش كه مىتوانست مال را در راه قرب الهى خرج كند ولى نتوانسته است از آن در مورد آخرت خود بهره‌اى بگيرد . يا اينكه وقتى مشاهده مىنمايد كه آنچه كه به وارث او رسيده است ، از آن مالى بوده است كه او با كدّ و تلاش به دست آمده بود ، دردناك و متألّم مىگردد . سؤال مشهور و جواب آن : سؤال مشهورى كه در اينجا باقى مىماند ، اين است كه خوردن مال يتيم ، قطعا حرام است . خواه به تنهايى يا به ضميمهء مال ديگرى باشد . پس چرا خداوند متعال

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 68 ، صفحات 12 و 13 .