حاصل شده است و ديگر اينكه در آيه با « فاء » استعمال شده است كه دلالت بر تعقيب و پشت سر هم بودن را مىرساند . 8 - عدم أكل به اسراف : « لا تَأْكُلُوها إِسْرافاً » ؛ آن را به صورت اسراف نخوريد . در اين كلمه ايماء و اشاره‌اى هست بر اينكه به صورت موجّه و منطقى جايز است و مؤيّد آن در « وَ مَنْ كانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ » مىباشد . پس كسى كه فقير بوده باشد ، مىتواند به قدر كفايت خود بخورد و بر حسب ضرورت و ناچارى ، گفته شده است بر حسب كار و تلاش و برخى گفته‌اند : كمترين هر دو امر و آن رأى نيكوتر است ، چون خداى متعال مىفرمايد : [ 267 ] « وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ ، إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » ؛ « 1 » « به مال يتيم نزديك نشويد ، مگر به شيوه‌اى كه نيكوتر است » و شكّى نيست كه بر حسب كار و تلاش در افزايش آن تلاش شود و بر حسب ضرورت و ناچارى ، هر دو نيكو هستند و در حديث آمده است . « مردى به پيامبر خدا ( ص ) عرض كرد : در كنار من يتيمى است ، آيا مىتوانم از مال او بخورم ؟ حضرت در پاسخ فرمودند : به صورت معروف آرى ، نه آنكه از مال او سرمايه جمع كنى و نه آنكه مال خودت را با مال او نگهدارى ، عرض كرد : آيا مىتوانم او را بزنم ؟ فرمود : آرى ، در آن حدّى كه فرزندت را مىزنى ( جهت تربيت ) . « 2 » و از ابن عبّاس روايت شده است كه ولى و سرپرست يتيمى به پيامبر خدا ( ص ) گفت ، آيا مىتوانم از شير او بخورم ؟ فرمود : اگر تو گمشدهء او را جستجو مىنمايى ، جايگاه او را پاك مىكنى و مريضى و جرب بودن او را مداوى مىكنى ، به هنگام ورود به منزل آن را مىدوشى ، پس آن را بنوش ، بىآنكه به بچّه‌اش ضرر برسانى و بىآنكه پستانش را معذّب سازى . « 3 » محمّد بن مسلم از يكى از صادقين ( عليها السّلام ) روايت نموده است كه : مردى كه در اختيار او چهارپايى هست و آن از مال پسر برادرش مىباشد كه قيّم و در كنار عمويش زندگى مىكند ، آيا مىتواند امور آن چهار پا را با امور چهارپايان خود مخلوط كند ؟ فرمود : آگر به مصالح و نيازهاى آن ، همانند نيازهاى چهارپايان خود ، مىرسد ، پس مىتواند از شير آن استفاده كند ، بىآنكه به پستان او ضرر رساند و به فرزند

--> ( 1 ) . سورهء انعام ، آيهء ، 152 ( 2 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص ، 119 ( 3 ) . نفس مصدر ، ص 321 .