المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
78
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
بعضى از طرفداران مذهب حنفى گفتهاند اثر تعبير مذكور « قرآن الفجر : نماز صبح » دلالت بر آن دارد كه « قرائت » يكى از اركان نماز مىباشد ، همان طورى كه در آيات ديگر از كلّ نماز به ركوع ، ( راكعين ) و به سجود ( ساجدين ) ، نامبرده شده است و دليل بر آنست كه ركوع و سجود هر كدام ركن نماز مىباشند . اين استدلال بىاساس است ؛ چه آنكه نامگذارى كلّ ، به نام جزء يك مسئلهء لغوى است و امّا اينكه جزء ركن است يا غير ركن . يك مسئله شرعى فرعى مىباشد ؛ بنابراين « قرائت » جزء نماز است و نامگذارى نماز ، بر آن جايز است و فرقى نمىكند كه ركن باشد و يا غير آن ، ركن و غير ركن بودن از دليل ديگرى غير از آيه مباركه استفاده مىشود . « كان قرآنها مشهودا » ؛ « نماز صبح مورد مشاهده است » . نماز صبح مورد مشاهدهء ملائكهء شب و روز است ؛ زيرا در آغاز صبح فرشتگان شب كه مراقب بندگان خدايند ، جاى خود را به فرشتگان روز مىدهند ، و چون نماز صبح در همان آغاز طلوع انجام مىگيرد ، هر دو گروه آن را مشاهده مىكنند و بر آن گواهى مىدهند و در دو نامهء عمل ، نوشته و ضبط خواهد شد . 6 - نماز نافلهء شب ، از چيزهايى است كه وجوب آن ، به رسول اكرم ( ص ) اختصاص دارد ( اين يك برنامهء اضافى است كه علاوه بر نمازهاى واجب به شخص رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) اختصاص دارد ) . « نافله » : از مادهء نفل است و به معناى اضافى و زيادى مىباشد ، و از آن جمله « انفال » است كه تنها براى رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) واجب است . و اگر چنين نباشد و نماز شب براى پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) مستحبّ باشد ، ذكر آن در آيه بىمعنا خواهد بود براى اينكه استحباب نماز شب ، براى همهء مسلمين ، ثابت است . نماز شبى كه بر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) واجب است ، به « نافله » تعبير شده است و اين امر به خاطر آنست كه نماز شب ، براى همهء امّت به نام نافلهء شب نامگذارى گرديده است . 7 - « يَبْعَثَكَ » ؛ « تو را مبعوث مىنمايد » ، معناى « يقيمك » ؛ « شما را به پا مىدارد » را مىرساند ( يعنى تو را در مقام برجستهاى قرار مىدهد ) . « مَقاماً مَحْمُوداً » ؛ « مقام برجسته كه ستايش برانگيز است » ، منظور مقام « شفاعت » است كه از امّت خود