المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

43

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

مجتهد است . در جمله « بمعنى المطهر عنده » غلط است و صحيح آن : « بمعنى المطّهر غيره » مىباشد و ثانيا « طهور » در بعضى موارد زياد به كار رفته است كه إفاده تطهير و پاك كردن غيره غير ممكن مىباشد مانند قول خداوند : « پروردگارشان آنان را شراب طهور مىنوشاند ) « 1 » با شراب هرگز شىء ديگرى تطهير نمىشود و مانند قول شاعر « ريقهنّ طهورا » ؛ « آب دهن آنان پاكيزه است » و با آب دهن چيزى را نمىشويند . شافعيان و علماى شيعه فرموده‌اند : « طهور » به معناى مطهّر ( پاك كننده غير ) مىباشد اين قول از وضوى دوّم از سه وضع لغوى كه براى « طهور » ذكر شد ، گرفته شده است . آقايان شافعىها و علماى شيعه ، به نقل و استعمال ، استدلال نموده‌اند امّا اوّل كه نقل باشد ، به دليل آن‌چه آقاى يزيدى يادآور شده است كه مىفرمايد : « طهور به فتح طاء از جمله أسماء متعدّى مىباشد ؛ يعنى طهور به معناى مطهّر غيره « پاك‌كنندهء غير خود » خواهد بود . « خارج به معناى خارج شونده ، لازم است و نياز به مفعول ندارد و مخرج به معنى خارج كننده متعدّى است كه نياز به مفعول دارد » امّا دوم كه استعمال باشد ؛ به دليل آن است كه در استعمال از « طهور » مطهّر غير اراده مطهّر « پاك كننده » از طهور مانند قول معصوم ( عليه السّلام ) « جعليت لى الارض مسجدا و ترابها طهورا » ؛ « زمين براى من مسجد و خاك زمين پاك كننده قرار داده شده است » . اگر مراد از طهور ، طاهر « پاكيزه » بود ، براى خاك برترى خاصّى نبود ( پاكيزه بودن مزيّت نيست ؛ بلكه پاكيزه‌كنندگى مزيّت است . ثانيا مانند قول معصوم ( عليه السّلام ) « و قد سئل عن الوضوء ، بماء البحر فقال : هو الطّهور ، ماؤه الحلّ ميتته » ؛ « از وضو گرفتن با آب دريا سؤال شد ، در جواب فرمود : آب دريا طهور و پاك كننده است و ميته‌اش حلال است . اگر مراد از طهور ، مطهّر « پاك كننده » نباشد ، فرمايش معصوم ( عليه السّلام ) صلاحيّت پاسخ بودن را نداشت . دليل ديگر بر قول شافعى و علماى شيعه ، مبنى بر اين كه طهور به معناى مطهّر و پاك كننده است ، آن است كه طهور فعول وزن است و فعول وزن براى مبالغه و

--> ( 1 ) . سوره دهر اسنان ، آيه 21 .