چند نكتهء قابل توجّه : 1 - علماى شيعه و شافعى و احمد معتقدند در نماز ، صلوات فرستادن بر پيامبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) ، واجب است . ابو حنيفه و مالك مخالفت نموده‌اند و صلوات فرستادن بر نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) را واجب نمىدانند و چون صلوات را در صحّت نماز شرط ندانسته‌اند . بعضى از فقهاء به اين نوع ، استدلال نموده‌اند : بدون ترديد صلوات فرستادن بر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) واجب است و بطور مسلّم در غير نماز چنين چيزى واجب نمىباشد . نتيجه چنين است كه صلوات فرستادن در نماز واجب مىباشد . صغراى قضيّه ( صلوات فرستادن بر پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) بر پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) واجب است . از جملهء ( صلّوا ) استفاده مىشود و امّا كبراى قضيّه ( در غير اين صورت فرستادن واجب نيست » . يك مطلب واضح و آشكارى است كه در غير نماز صلوات فرستادن واجب نمىباشد . و لكن استدلال مزبور مورد اشكال است كه بيان آن خواهد آمد ( صلوات فرستادن در غير نماز هم واجب مىباشد ) . سرانجام سزاوار اين است كه براى اثبات وجوب سلام نمودن بر پيامبر ( ص ) با دليل خارج ( غير از آيهء مباركه ) استدلال شود . دليل خارج روايات است : يا از طريق اهل سنّت است ، مانند : روايتى كه از عايشه نقل نموده‌اند : عايشه گفت از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : « نماز بدون طهارت و بدون صلوات فرستادن بر من ، قبول نمىباشد » . « 1 » و همچنين از انس و از نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) كه فرمود : « هنگامى كه يكى از شما نمازگزارد ، بايد به « حمد خدا » آغاز كند ، سپس بر من صلوات فرستد » . « 2 » و از طريق علماى شيعه ، روايتى است كه ابو بصير و غير او از امام صادق ( عليه السّلام ) روايت نموده‌اند كه فرمود ؛ « كسى كه نماز بگزارد و بر نبىّ اكرم ( ص ) صلوات نفرستد و با تعمّد آن را ترك نمايد ، گويا نمازى نخوانده است » . « 3 »

--> ( 1 ) . نيل الاوطار ، ج 2 ، ص 296 . سنن دارقطنى ، ج 1 ، ص 355 ، حديث 4 . ( 2 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 37 ، حديث 94 ، الغلاف ، ج 1 ، ص 374 ، ذيل مسئله 132 . ( 3 ) . وسائل ، ب 10 ، از ابواب تشهّد ، ج 1 و 2 ، التهذيب ، ج 2 ، ص 759 ، ص 625 .