المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

111

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

موجودات سفلى و زمينى ، و برخورد آنها با اختلاف دو رأى كه بعضى مقابله و بعضى ملاقات گفته‌اند و تأثّر و اثرپذيرى براى موجودات ، سفلى و زمينى است و عليكم ؛ ( بر شما ) به لحاظ تأثير و اثرگذارى است كه اثر بر شما فرود مىآيد و تعبير به سوى شما به لحاظ تعبير تأثّر و اثرپذيرى است ؛ يعنى اثر به سوى شما فروفرستاده مىشود و هر دو تعبير جايز مىباشد . نكته 2 - لباس : نام چيزى است كه انسان را مىپوشد . « موارات » به معناى « ستر و پوشش » است . « سوأة » به معناى « عورت » ( جلو و عقب ) است . « عورت » به « سوأة » نامگذارى شده و به اين جهت است كه صاحب عورت طبق اقتضاى طبيعت ( انسانى ) از ظاهر و هويدا شدن آن ، بدش مىآيد و اين تنفّر انسان ، از كشف عورت ، به خاطر تمايز انسان از ساير حيوانات است كه حيوانات در ارتباط با كشف عورتشان بىتفاوت‌اند و غير مسئول . « ريش » : مصدر به معناى پرهاى پرندگان است . اهل لسان مىگويند : « رشت فلانا » ؛ « هنگامى كه حالش را اصلاح كرده باشى » . سپس كلمهء « ريش » به معناى اسم مصدر استعمال شده است . يعنى « ريش » به معناى لباس فاخر ( افتخارآميز ) است كه به وسيلهء آن ، آرايش و زينت نمايند به كار مىرود و عثمان در قول شاذّ ، « رياشا » قرائت نموده است و « رياش » به معناى ريش است ، به گواهى جوهرى مانند : لبس لباس ؛ ريش رياش . آقاى زمخشرى فرموده است : « رياش » جمع ريش است ، مثل شعاب كه جمع شعب است ( گروه و قوم ، گروه‌ها و قوم‌ها ) . سخن زمخشرى ، مورد اشكال است ؛ چه آنكه در آيهء مورد بحث ، جمع منظور نظر نيست . ابن عامر و كسائى ( لباس التقوى ) را به نصب خوانده است و بر « لباسا » عطف گرفته است و عطف آن بر « ريشا » هم ممكن است . ساير قاريان به رفع خوانده و خبر براى مبتداء « هو ، لباس التّقوى » گرفته‌اند و در اين مورد صحبت خواهيم نمود . نخست : پوشيدن عورت ( جلو و عقب ) ؛ « ستر عورت » چند قسم است : 1 - ستر عورت به طور مطلق از هر بيننده ، محرم و غير محرم و حتى از خودش واجب است و آن در حال نماز است كه منظور از عورت ، براى مرد ، قبل ( جلو ) و دبر