سنگرى [ رصين و محكم ] بنا نهاده [ است ] ( 1301 ه . ق ) . كشيدن بيرق به قلاع حرمين محترمين از روزى كه خدمت مستلزم المفخرت حرمين محترمين سرنامه عنوان سلاطين عثمانيه شده است ؛ حكومت شرعيّه و ملكيّهء آن دو نقطه به نام سلطنت عثمانى جارى و از اين‌رو جان و مال سكنهء بلدتين مذكورتين به دستيارى عساكر عثمانيه محافظه [ و محارست ] مىشود ، با اين حال رايت و بيرق عثمانى نه در قلاع و نه در مواقع عسكريه كشيده نشده بود « 1 » ، اگرچه [ نكشيدن بيرق عثمانى به قلاع حرمين ] از مقتضاى مراسم حرمت و رعايت بود ولى چون فقدان علامتى كه دلالت بر متبوعيّت مشروعه كند ، در مثل حرمين محترمين جايى كه بر حسب زمان قبله‌گاه جمله موحّدين بود نامناسب ديده مىشد و در آينده نيز محاذير عديده را داعى و جالب مىگرديد ؛ لهذا در اواسط سلطنت جنّت مكان سلطان عبد العزيز خان قرار دولتى بر اين شد كه مانند ساير بلاد دولت عثمانى در قلاع مكهء مكرمه و مدينهء منوّره و سربازخانه‌ها بيرق عثمانى كشيده شود ، لهذا رايات لازمه و ادوات سايره آن تهيّه و تدارك و به آن جانب فيض جالب فرستاده شد . در مدينهء منوّره اصول كشيده شدن بيرق جارى شده ولى به هر جهتى بود اجراى اين رسم در مكهء مكرمه به تأخير افتاده بود . و حال آنكه كونسولهاى انگليس و فرانسه و روس و پورتكيز و فلمنگ براى اينكه مصالح و امورات واقعهء حجّاج و مجاورين دول غير مسلمهء هندوستان و آسياى مركزى و جزاير و زاوه را كه از اهالى ممالك اسلاميّه بوده و در احد حرمين اختيار مجاورت كرده‌اند رؤيت و تسويه نمايند در جدّه متمكنند به احوال حرمين شروع به كسب وقوف و اطّلاعات نمودند . براى اينكه اختلاط مسلمانهائى كه در زير جماعت دول سائره هستند با اهالى حرمين محترمين حالا و موقعا وخامت داشت و نيز براى اينكه اكثر اشخاص از اهالى حرمين و

--> ( 1 ) . نسخهء 1 : مواقع عسكريه به تموّج مىآمد .