خرابه‌هاى آثار متباقيهء اين دو سور تا اين نزديكها موجود بوده است . و [ نظر به اطلاعاتى كه داده‌اند ] اين دو سور از جبل عبد اللّه بن عمر كه در طرف معلا است تا كوهى كه در مقابل اين جبل واقع است ديوار محكم و متينى داشته و در اين ديوار ابواب متعدّده و منفذهاى زياد براى سيل در اين كوه موجود بود ؛ و ليكن به مرور زمان همه اينها محو و خراب شده است . در تاريخ [ قطب ] مكّى نوشته شده است كه مكّيان خرابه‌هاى ديوارى را كه از آثار عتيقه است ديده و خبر داده‌اند و اگرچه ادّعا كرده‌اند كه در نزد سقّا خانه‌اى كه سلطان سليمان خان پادشاه عثمانى كه در كنار جدول حسنين ساخته است خرابهء يك ديوار عتيق بوده است ؛ و ليكن در اين عصر از ابنيهء عتيق سقّا خانهء مذكور چيزى نمانده است ، و چون اين سقّاخانه فوقانى است و در جهات اربعهء آن يك قصر مشبّك بىعديل هست ، آنجا براى اعراب خيمه‌نشين كه در اطراف آن هستند محلّ سير و تنزّه شده است . و باز تواريخ نوشته‌اند كه دو سور سالف الذّكر در طرف شبيكه نيز يك ديوار دو درى داشته و كمرهاى اين دو در تا زمانهاى نزديك باقى بوده و در طرف مسفله هم يك سور ديگر بوده است . [ امام فاسى بطور موثق ثابت كرده است كه در ميان جبلى كه لعلع گفته شده و نزديك به مسجد شريف رايه است ، در ميان جبل لعلع و كوهى كه در مقابل اوست ، سور ديگر بوده ؛ و باز گفته است كه خرابه‌هاى اين سورها را در بالاى جبل مذكور ديدم و فهميدم كه شهر مكّه معظّمه در ميان سورهاى متعدد و متّصل بهمديگر بوده است ؛ و ليكن نتوانستم تحقيق كنم كه بانيان سورها كىها بوده‌اند . و لكن اكنون كافّهء اينها مندرس شده و آثار و علائمى از آنها باقى نمانده است . امام فاكهى موقع لطيفى را كه در روز فيروز فتح مكّه ركز علم اسلاميّت فرموده و بعدها در آنجا مسجدى ساخته شد آثار آن را نيز از آثار عتيقه شمرده و در تاريخ خود گفته است كه در قرب بئر جبير مسجدى است كه زيارت كرده مىشود كه جوار آن خالى از بيوت و منازل است . و حال آنكه در اين عصر حدود خارجيهء مقبرهء معلى نيز در ميان