أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

447

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

جارى مىگرديد ، و گاهى به حريم مقدس حرم اللّه داخل شده محال مباركهء مسجد الحرام را خراب و ويران مىنمود . سيل وادى ابراهيم كه گفته شد يكى ازين دو سيل بزرگ بوده كه از طرف سد بنى جمح ظاهر شده است و از طرف وادى ابراهيم مرور كرده به طرف شمال جارى شده و رفته است . يكى از سيلهايى كه اهميّت داشته و تعريف كرده شد سيل جياد است كه اين سيل از جبال جنوبى مكّه نزول كرده و از راه محلّات جياد تا داخل شهر درآمده به بركهء يمانيه وارد و از آنجا مستقيما به اسفل مملكت جريان نموده است . سد بنى جمح در ميان محلاتى مانده است كه اين زمان مدعا گفته مىشود در اوايل ظهور اسلام قامت زيبا خرام بيت اللّه به عشاق و زوّار در نزد سدّ مذكور عرض اندام دل آرام خويش مىفرمود . چون روايت است در محلى كه بيت اللّه مرئى شود هيچ دعايى از هدف اجابت رد نمىشود لهذا حجّاجى كه به آن مقام شريف مىرسيدند دعا مىنمودند . اگرچه بعدها بيوت و منازلى كه در محلّ مذكور ساخته شد مانع از آن بود كه بيت اعظم مرئى و مشهود شود ؛ و ليكن چون محقّق است كه حضرت رسالت مآب در اين موقع دعا فرموده‌اند لهذا به هردو طرف اين راه علامت مخصوصى گذارده‌اند كه حجّاج در اين نقطه دعا كرده و مستدعيّات قلبى خوشدان را از ايزد پاك تمنّا نمايند . حافظ الدين نفى در كتاب نافع خود از صاحب الهداية نقل كرده و گويد : من زمانى كه براى ايفاى حج قصد عزيمت مكّهء معظمه داشتم و از شيخ خود اجازت و رخصت خواستم ، به او گفتم كه : وصيّت و نصيحتى بر من بنما كه در دنيا و آخرت به حال من نافع شود . شيخ و مرشد من به من فرمود كه : در مكّهء مكرّمه محل شريقى است كه به آنجا سوق الكراع گفته مىشود كه از اين محل مبارك كعبة اللّه المتعال عرض جمال مىنمايد / چون به آن محل مبارك و اصل شدى و به مشاهدهء جمال بىمثال بيت اللّه مشرف و نائل آمدى ، عرض كن خدايا مرا از بندگان مستجاب الدعوهء خود بگردان ؛ زيرا كه در زمان رؤيت بيت اللّه هر دعايى كه كرده شود در حضرت احديّت مقبول و اجابت مىشود .