أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

438

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

بيست و ششم ماه بالاى صف اوّل سنگهايى را كه مقدما گذارده بودند ساخته و از جهات اربعه تا زمين مطاف بالا آوردند و براى اينكه در خدمت اساس سعادت استيناس كعبة اللّه موجود باشند شريف مكّه و قاضيان حرمين محترم و شيخ الحرام و كليهء علما و فقهاى اهل مكّه نيز در حرم محترم حضور داشتند و همه آنها حمل و نقل احجار مىكردند و به اعتقاد اينكه آن خدمت عالى منزلت موجب شأن و عزّت آنها خواهد شد ، مدتى مشغول بودند و بعدها آمده در حطيم كريم نشستند . چون رضوان آقا نيز همراه بود پس از اندك مدّتى قيام كرده و دفترى از جيب خود درآورده اسامى شريف عبد اللّه و قاضى مكّهء معظّمه و شيخ الحرم و نايب الحرم و والى بلدهء مسعوده و مفتيان مذاهب اربعه و بيست نفر اشخاص كه در خدمت بنا مستخدم بودند خوانده و به هريك از آنها خلعتى پوشانيده و پس از آن به مجلس بنا ختام دادند . روزى كه به قواعد اساس بيت اللّه ابتدا مىشد يكى از فضلاى مكّهء مكرّمه بالبداهه تاريخ آتى را انشاد نمود « رفع اللّه قواعد البيت » مدعوين مشار اليهم چنان كه مشروح شد پس از آن‌كه اساس عديم الاندراس بيت اللّه را زيارت و در داخل حطيم كريم اكتساى خلعت نمودند با زوار سائره در حول بيت اللّه نشسته و تلاوت قرآن نموده و معاودت كردند . پس از آن رضوان آقا در داخل مقامات اربعه هر روز حفاظ را جمع نموده و يك قرآن كريم تلاوت مىكردند و سه نفر حافظ فقيه نيز هر روز وقتى كه بنّاها شروع به كار مىنمودند در همان دقيقه هريك يك سورهء فتح قرائت مىكردند . رضوان آقا براى پرده‌اى كه از تخته كشيده بودند يك در نيز علاوه نمود . كليد اين در را رضوان آقا به شخصى داده بود كه خود معين نموده هر صبح كه باب مزبور مفتوح مىشد حفاظى كه در داخل مقامات اربعه بودند ختم قرآن مىكردند و زمانى كه بنّاها شروع به ساختن ديوار كعبة اللّه مىكردند حفاظى كه در مقام حنفى بودند سورهء مباركهء فتح را قرائت مىنمودند . اين اصول تا زمان اتمام بقعهء مفخّمهء بيت اللّه دوام نموده در ظرف اين مدت هر روز در داخل مقامات اربعه يك قرآن و سه سورهء فتح