أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

358

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

مىشنيدم . پس از آن حضرت رسول سورهء الرّحمن را به آنها القا فرموده چنان كه در تفاسير شريفه مذكور است آنها را به اداى نماز مكلّف و مأمور فرمود . سئوال : آيا دليلى هست كه اجنه داخل بهشت خواهند شد يا نه ؟ جواب : بلى . ابن عباس به اين سئوال تصادق كرده است ، پس از آنكه هشت روز در اين خصوص مساعى و اهتمامات فرمودند آيهء شريفهء لَمْ يَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ * « 1 » را به دخول جنّت آنها دليل پيدا نمودند . ضحّاك گفته است كه : جنّ داخل بهشت شده و به اعمال خود مجازات مىبيند . سفيان گفته است : به واسطهء ثواب ايمان خود از آتش مستخلص و ليكن خطاب كونوا ترابا را مطهر مىشوند . چنان كه شيخ ابو طاهر گفته است : به دلالت آيهء جليله وَ أَنَّهُمْ ظَنُّوا كَما ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ أَحَداً « 2 » معتقد بعثت نيستند . سئوال : آيا حكم ممنون بودن اجنه از استراق سمع از بعثت حضرت رسول تا روز قيامت باقى خواهد ماند يا اينكه الى انقضاء مدّت معيّنى خواهد بود ؟ جواب : صحيح آن است كه بايد تا روز قيامت ممنوع شده باشند به اين تقدير اخبارى را كه استراق مىكنند به جهت حرق و هلاكت آنها به واسطهء شهب مىتوانند اخبار را به ما ايصال كنند . سئوال : حقيقت شهب چيست ؟ جواب : در اين باب دو قول است : اوّل آنكه شهاب نورى است كه به واسطهء شدت ضياى خود متّحد شده پس از حرق و سوزاندن جنّ به محل خود معاودت مىكند . دوّم آنكه در هيئت ستاره است از زير آسمان هبوط كرده آنها را سوزانده و ليكن برنمىگردد . سئوال : آيا چنان كه در افواه ناس گفته مىشود ابليس پدر جن است يا خير ؟ جواب : ابليس پدر جن نيست ؛ بلكه اجنه قبل از ابليس بوده‌اند ؛ و ليكن خود شيطان اوّل گناهكار و عاصى عوالم امكان است .

--> ( 1 ) . رحمن / 56 ، 74 . ( 2 ) . جنّ / 7 .