أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
242
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
خودشان مشهور آفاق بودند ؛ و ليكن چون حرمت حريم واجب التعظيم بيت اللّه را ندانسته و حرم شريف را استخفاف نموده و رعايت بيت اللّه را ضايع ساختند ، به درد جانگداز يأس و حرمان مبتلا و به استيلاى اقوام جراهمه كه از خود ضعيف و بىقوّت مىپنداشتند دچار شده و از خطّهء مقدسهء حجاز طرد و اخراج كرده شدند . تفصيلات اين بحث در صورت دوّم وجههء چهارم مرآة مدينه مسطور است . « 1 » انتقال حكومت مكّه به بنو خزاعه پس از آنكه قبايل باغيهء جراهمه طايفهء عمالقه را از قطعهء مقدسهء حجاز بيرون كردند و عساكر مضاض بن عمرو ، رئيس عشيرت قطورا را مقتول ساخته و به جماعت قطورا غالب آمدند ، آنها نيز عاداتى كه مخالف شأن جليل كعبة اللّه بود ابداع و به ذمائم اخلاق كه داعى غضب حضرت ذو الجلال بود متخلّق شدند و بدعتهاى زياد اختراع كردند و به انقطاع آب زمزم كه اثر بغى و شقاوت خود آنها بود اظهار غضب نموده ، بكلّى طريق مستقيم خود را از دست داده حرمت جليل كعبة اللّه را استخفاف نموده ، محارم و مناهى را استحلال و اموال و هدايايى را كه ملوك و سلاطين اطراف به بيت شريف هديه و تقديم نموده بودند اخذ و تصرّف كردند ، حرام اللّه را حلال و شروع به ظلم و تعدّى نمودند ، حتّى اين دنائت و پست فطرتى را نيز قبول كردند كه حجّاج بيت اللّه را كه براى زيارت آن بقعهء مقدسه مىآمدند به شهر شهير مكّه راه نمىدادند . مضاض بن عمرو كه رئيس آن قوم شوم بود ، روزى آنان را به محلّى جمع كرده و گفت : اى طايفهء جراهمه از ارتكاب بغى و شقاء در حرم محترم خدا احتراز كنيد و به اشتغال افعال مرضيّه كه در حضرت كبرا قرين قبول و رضا گردد آغاز نماييد . چون اقوام باغيهء عمالقه حرمت واجبهء حرم شريف را ضايع كردند ديديد كه حضرت قادر مطلق سشما را به
--> ( 1 ) . نسخهء دوم در همينجا با عبارت « و السّلام . قد فرغ تحرير الكتاب مرآت الحرمين في ليلة ثانى عشر من شهر رمضان المبارك و انا الاقل محمد بن حاجى محمد قلى القزوينى المعروف به آشورى 1308 » به پايان مىرسد .