أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
18
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
مطبعه نجاة المؤمنين در تركيه به چاپ رسيده كه با اميد به دست آوردن نسخهاى از آن چاپ ، مصحح به تكميل كار مترجم فارسى خواهد پرداخت . ايوب صبرى پاشا در سالى كه ترجمه فارسى جلد دوم مرآة الحرمين به اتمام رسيده يعنى سال 1308 ه . ق دار فانى را وداع گفت و به جهان ابديت شتافت . مترجم فارسى اثر ميرزا عبد الرسول منشى از مترجمان دار الترجمه ناصرى است كه زبان تركى عثمانى را نيكو مىدانسته و در آن دار الترجمه ، مترجم همان زبان بوده ، متأسفانه از شرح حال او چيزى نيافتم ، جز آنكه در يك دو سال از سالنامههاى اعتماد السلطنه ، نام او جزو مترجمان دار الترجمه آمده است و همين بس . نكته ديگر آنكه عبد الرسول منشى را نبايد با عبد الرسول خان كه از نوادگان صدر اصفهانى است يكى گرفت . وى مدتها كارگزار ايران در هندوستان ، نايب كارگزار گيلان ، سرتيپ و نايب الحكومهء گيلان و همچنين يك چندى حاكم ملاير و تويسركان بوده است . و قبل از حكومت ملاير و تويسركان در وزارت امور خارجه عهد ناصر الدين شاه قاجار از كارگزاران آن وزارت خانه بود . نسخ خطى مرآة الحرمين از كتاب مرآة الحرمين ، دو نسخه خطى شناخته شده است كه در فهرستهاى نسخ خطى بشرح ذيل معرفى شده است : نسخه اول : محفوظ در گنجينهء كتابخانه ملى جمهورى اسلامى ايران به شمارهء 1863 / ف در دو جلد . جلد اول : از ص 1 - 434 و جلد دوم از ص 1 - 294 ، مجموعا 728 صفحه در 364 برگ 13 سطرى ، هردو جلد در يك مجلد صحافى شده با مشخصات نسخهشناسى : ج اول : سر لوح در صفحات اول و دوم مذهب زر و شنجرف و لاجورد و سبز ، پنج صفحه اول بين السّطور طلااندازى ، سر فصلها با مركب قرمز ، مجدول .