أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
155
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
و توصيف نمودهاند ، به اميد اينكه مطالعهكنندگان را مفيد خواهد اوفتاد ، مناسب ديده شد كه برخى از روايات را در اين محلّ ثبت و ضبط نماييم . حضرت ايزد اقدس متعال براى فرشتههاى عظام كه عرش اعظم ملك علّام را طواف مىكنند در زير عرش يك مقام بسيار عالى بنياد نموده كه ستونهاى آن از زبرجد و پرده پوش آن از ياقوت احمر و در بالاى چهار ستون موزون قرار گرفته است و آن مقام را بيت معمور نام نهاد . پس از آن چنان كه در فوق ذكر شد ، در حذاى بيت مذكور به توسّط ملائكهء كرام در روى زمين بيت مكرّم را ايجاد نموده و اهل زمين را امر فرمود كه آن بيت را طواف و زيارت كنند . اصل اسم بيت معمور صراح و اسم خادم مخصوص آن رزين بوده ، چون مقرّ ملائكه است بيت المعمور اطلاق شد . نظر به روايتى كه در تفسير سمرقندى است ملائكهء كرام قبل از خلقت آدم بيت المعمور را در روى زمين بنياد نهادند يا اينكه حضرت آدم بشخصه تأسيس فرمود . نظر به روايت ديگر بيت معمور براى رفع وحشت فراق حضرت آدم از بهشت فرستاده شده و يك پارچه ياقوت حمرا بود كه بر روى عرصهء كعبهء معظّمه نازل آمده است و در طوفان نوح به آسمان بلند شد ، ارتفاع آن به قدر ما بين زمين و آسمان بوده است . به موجب حكم مفاد حديث معراج كه در صحيح بخارى مندرج است اكنون در سماء سابعه نظر به تحرير بيضاوى و كشّاف در آسمان چهارم و نظر به تحقيق تفسير كواشى در سماء ثالث يا در سادس يا در سابع است . مؤلف تفسير واحدى حديث مخصوصى آورده و گويد كه بيت معمور در آسمان دنيا است . جبرئيل هر روز به نهر حيوان كه در آسمان چهارم است فرورفته و چون بيرون آمده و حركت مىكند از بالهاى او هفتاد هزار ( 000 خ 70 ) قطرات آب تقاطر كرده و از هر قطرهاى ملكى آفريده مىشود كه اين فرشتگان مأمور به زيارت بيت معمور گشته آنجا را زيارت و در داخل آن اداى صلوة كرده و معاودت مىنمايند ملائك مشار اليهم آن قدرها زياد است كه هركدام از آنها كه يك دفعه در آنجا نماز گزارده است الى الابد ديگر نوبت نماز به او نمىرسد .