--> - مقبول همه مردم ، شيعه و اهل تسنن او را مدح نموده ، لقبش ثقة الاسلام ، كنيهء او ابو جعفر و نامش محمد بن يعقوب كلينى رازى ، بزرگ اصحاب در زمان خود در شهر رى و پيشواى همگى و او مطمئن‌ترين و پايدارترين مردم در حديث بود . در مدت بيست سال احاديث اهل بيت عليهم السلام را در كتابى جمع كرد كه در ميان شيعه مانند آن تاليف نشده و عامه و خاصه او را ياد نموده ، و بر بزرگى و فضيلت مقامش متفقند . شمارهء كتاب‌هاى كافى سى و دو جزء است ، و همهء احاديث آن در شانزده هزار و يكصد و نود و نه حديث شماره شده است ، و بيشتر است از آنچه در تمامت صحاح ششگانهء عامه است . ابن‌اثير در جامع الاصول گفته است : ( ابو جعفر محمد بن يعقوب رازى ، دارندهء فقاهت و پيشوا بر مذهب اهل بيت عليهم السلام ، و در مذهب آنها دانشمندى است بزرگ ، و در نزد ايشان فاضلى است مشهور ) و در حرف نون از كتاب نبوت ، او را از تازه‌كنندگان مذهب اماميه به گذشت قرن سوم هجرى شمرده است . همچنين فاضل طيبى در شرح مصابيح بغوى پس از اينكه حضرت امام محمد باقر عليه السلام را از تازه كنندگان در آخر صدهء يك و حضرت امام على بن موسى الرضا عليه السلام را از تازه كنندگان در آخر صدهء دوشمرده ، مرحوم كلينى را از تازه كنندگان دين در قرن سوم شمرده است . از براى آن مرحوم به جز كتاب جامع كافى كتاب‌هاى ديگرى است ، از آن جمله است كتاب رسائل الائمه عليهم السلام كه سيد رضىالدين بن طاووس در كتاب كشف المحجّه و فلاح السائل و فتح الابواب از آن نقل مىكند ، و پس از سيد ، كسى را نيافتيم كه كتابى را به او نسبت دهد ، گويا به علت كمى همت‌ها و دگرگونى ملت‌ها از ميان رفته باشد . و كُلَين مصغّر و به تخفيف لام مانند زُبير دهى است ازدهات فشاپويه كه آن يكى از نواحى رى بوده ، و در آنجا است مقبره پدرش شيخ يعقوب كه مزارى است معروف . و در قاموس چنين دارد ( كلين مانند اميردهى است در رى از آنجا است محمد بن يعقوب كلينى كه از فقهاى شيعه است ) و اين اشتباه است چه كلين مانند امير دهى است از ورامين از بلوك رى و چيست ! صاحب قاموس را وارد شدن در اين گونه مطالب ، و در مثل است اهل مكه آشناترند به راه‌هاى كوه‌هاى آن . مانند اين اشتباه در معرفى از مرحوم كلينى از ابن حجر عسقلانى در كتاب التبصير چنين نقل شده ( كلينى بضم و اماله لام سپس ياء ساكنه سپس نون ابوجعفر محمد بن يعقوب كلينى ، او از رؤساى فضلاى شيعه در روزگار مقتدر بوده و او منسوب به كلين از دهات عراق است ) ، شيخ بزرگوار رحمه الله در سال سيصد و بيست و نه قمرى در سال پراكندگى نجوم در بغداد وفات نموده ، و قبر شريفش كه مشهور است و عامه و خاصه آن را زيارت مىكنند در قسمت شرقى بغداد در تكيه مولويه قرار گرفته و بر آن بارگاه و گنبدى بزرگ و پنجره‌اى از بيرون به طرف عبوركننده از پل .