آن منظورى است كه خداوند متعال در حج خواستار شده است . اينكه در حالى باشند كه ناتوانى ناتوانان و نياز نيازمندان و رنج و قيد و بند كسانى را كه راهى به دفع آن ندارند به ياد آورند ، و در حالى باشند كه از رسوم عظمت و بلندمنشى و امتيازات بزرگى و ثروت و رياست فرود آمده باشند ، و با اينكه در بند محكوميت و مسئوليت خداوند توانا و بلند مرتبه و دادگر هستند اعتراف نمايند ، و مانند كسى باشند كه در هر حالى كه از حالات و هر لحظه از لحظات و هر شأنى از شؤون اجتماعى و فردى ، بليغ‌ترين سخنران ناصح و خير خواه و راستگوترين واعظى كه خطا نمىكند و سهل‌انگارى ندارد ، همراز و همراه آنها است و از ايشان غفلت نمىكند . خلاصه اين كه حج مجمعى است با عظمت و بلند مرتبه و داراى استفاده‌هاى مهم ، و براى جلوگيرى از فساد و تباه كارى و صلاح انسانيت مشورتگاهى است عمومى ، كه هر ساله عوض مىشود ، و پايهء آن بر اساس انديشهء نمايندگان خصوصى و درجات نيرو و ناتوانى انتخاب‌كنندگان گذارده نشده است ، و اعضاى آن خود را از اغراض شخصى و اسباب گمراهى دور نموده و باروانى پاك در آنجا اجتماع كرده‌اند ، و با هر يك برنامه‌اى است از فوائد علمى و سياسى و اجتماعى و اقتصادى كه در كشورهاى خود به كار برده و نتيجه گرفته‌اند ، و بهترين سازمان و انجمن و مشورتگاهى است كه در آن دربارهء پيدايش روح يگانگى گفتگو مىكنند ، و براى نزديك كردن فاصله‌ها و اختلافاتى كه واقع شده يا امكان دارد بين