و آگاهى و از روى قصد و عمد حكمى را رعايت نمىكند ، بايد او را راهنمايى كند . بديهى است امر به معروف و نهى از منكر غير از تعليم ، موعظه و ارشاد است . « 1 » امر به معروف و نهى از منكر جنبهء ولايت و امريّت دارد ، گر چه ممكن است در بعضى از موارد ، مصداق تعليم ، ارشاد و يا موعظه قرار گيرد و ليكن حقيقت امر به معروف و نهى از منكر از عناوين ياد شده جدا است . در امر به معروف و نهى از منكر لازم نيست خود انسان درون پاك داشته باشد و يا متّصف به عدالت گردد . عدالت شرط امر به معروف و نهى از منكر نيست بلكه علم ، آگاهى و احتمال تأثير ، از شرايط آن مىباشد . اما با اين همه ، در سرزمين عرفات راز و رمز امر به معروف و نهى از منكر ، به عدالت برمىگردد ؛ يعنى انسانى كه آمر است بايد قبلًا مؤتمِر باشد . انسانى كه ناهى و زاجر است قبلًا بايد منتهى و منزجر باشد و بگويد : خدايا ! آنچنان توفيقى بر من عنايت كن كه هر چه را به ديگران ، به عنوان « امر به معروف » امر مىكنم ، ابتدا خود بدان عمل كرده باشم و از

--> ( 1 ) - فرق بين « امر به معروف و نهى از منكر » و « موعظه و ارشاد » آن است كه حوزهء مأموريت امر به معروف و نهى از منكر « عمل » است و حوزهء مأموريت موعظه و ارشاد « انجام دهندهء عمل » . امر و نهى مىگويند گناه انجام نشود اما در موعظه اهتمام بر اين است كه انجام دهندهء گناه و تارك فريضه هدايت شود . بنابراين امر به معروف و نهى از منكر متوجه « قبح فعلى » است و ارشاد و موعظه متوجه « قبح فاعلى » است .