عرفات پنج سرّ دارد كه در حديث شبلى آمده است : 1 - وقوف در عرفات به اين معنا است كه انسان به معارف الهى واقف ، عارف و آگاه شود . بداند كه خداوند به همهء نيازهاى او واقف است و براى رفع همهء نيازمنديهاى او توانا است . خود را به خدا بسپارد و احساس كند كه بندهء او و محتاج به او است تا تنها او را اطاعت كند . اگر بنده‌اى مطيع و پيرو خدا شد ، از همه چيز و همه كس بىنياز است ؛ چرا كه سرمايه وسيلهء هر بىنيازى است ( و طاعتهُ غِنًى . ) « 1 » پس كسى كه در عرفات ايستاده ، بايد از معرفت طرفى ببندد . 2 - بايد عارف بشود كه ذات اقدس الهى به صحيفهء قلب او و به درون او و رمز و راز او آگاه است ، زائر بايد در سرزمين عرفات آيهء شريفهء : « وان تجهر بالقول فانّه يعلم السرّ و أخفى » « 2 » را درك كند . خداوند متعال مىفرمايد : پروردگار شما ، از هر كارى كه انجام مىدهيد ، از هر چرخى كه مىزنيد و از هر سرّى كه در درون خود داريد ، آگاه و مستحضر است . حرف آشكار و راز نهانى شما را مىداند و آنچه را كه پوشيده است و حتّى احياناً براى خود شما روشن نيست و بطور ناخودآگاه در زوايا و شيار مغز و قلب و روح شما عبور مىكند مىداند . خلاصه آن كه انسان بايد عارف شود كه خداوند متعال بر صحيفهء قلب او احاطهء كامل دارد . اگر آدمى بداند كه قلب او در محضر و در مشهد حق است ، همانطورى كه گناه با زبان ، دست و پا مرتكب نمىشود ، گناه

--> ( 1 ) - دعاى كميل . ( 2 ) - طه : 7