الشيخ جوادي الآملي
23
عرفان حج (فارسى)
در ماه مبارك رمضان ميهماندار ، كه خداوند متعال است ، به بندگان صالح خود دستور مىدهد : « از من حج طلب كنيد » آنگاه در مراسم و مناسك حج خواستهها را عطا مىكند و در آنجا سخن از « طلب » نيست سخن از « عطا » ست . آنجا نمىگويد از من بخواه بلكه خواستهها را عطا مىكند . گرچه هر خواسته و عطائى به هم آميخته شده و هر مرتبهاى از عطا خواستهاى را هم به همراه دارد . او كسى است كه : « ولا تزيده كثرة العطاء الّا جوداً و كرماً » « 1 » انسان هر چه از خداوند متعال دريافت كند ، تشنهتر مىشود . ابتدا نمىداند از خدا چه بخواهد ، چون نمىداند كه در دستگاه خداوند چه هست ، وقتى رُخى نشان داد و چيزهايى را از پشت پرده ديد ، سؤال توليد مىشود و درخواست ظهور مىكند . هر مرحلهاى از عطا و بخشش ، مرتبهاى از درخواست است و خواهش را در انسان زنده مىكند و آدمى با درخواست و خواهش ، مرحلهء تازهترى را از خداوند متعال درخواست و دريافت مىكند . وقتى مرحلهء بالاترى را دريافت كرد ، عطش او بيشتر مىشود و چيز جديدترى طلب مىكند . از مواردى كه طمع زياد خوب است ، همين معارف و علوم الهى است . به همان اندازه كه طمع در ماديّات بد است ، در معارف به همان اندازه خوب است و به عكس قناعت كردن در علوم و معارف همان قدر بد است كه طمع در دنيا و مسائل مادّى بد است . « يدعون ربهم خوفاً وطمعاً . » « 2 »
--> ( 1 ) - دعاى افتتاح . ( 2 ) - سجده : 16