است . تو فرشته شوى ار جهد كنى از پى آنك * برگِ توت است بتدريج كنندش اطلس « 1 » اگر برگِ توت با تربيت مىشود حرير و پرنيان ، چرا انسان با تربيت فرشته نشود ! حج بهترين آيين فرشته شدن است . اگر كسى خانهء پاك را زيارت كرد و پاك نشد ، بدا به حالش . اگر انسانى اطراف خانهء آزاد طواف كرد و به سمت بيت عتيق احرام بست و عتق و آزادى فراهم نكرد ، بدا به حالش . اين كه امام صادق - سلام‌اللَّه عليه - فرمود : « النظر الى الكعبة عبادة » « 2 » براى آن است كه كعبه نمودى از عرش خداوند و مظهر طهارت است . اين خانه مجلاى عتق و آزادى از بندگى غير خدا است . نگاه به معدن طهارت ، عبادت است . نگاه به مجلاى آزادگى عبادت است . نگاه به نمونهء عرش خدا عبادت است . خانهء پاك ، براى پاكان اين خانه ، خانهء طهارت است و طوافِ آن ، طواف حريم طهارت . نتيجهء طواف كعبه طاهر شدن است ، همانند قرآن كه كتاب طاهر ، مطهّر و تنزيه من ربّ العالمين است و فهميدن آيات آن جز با طهارت دل ميسّر نيست . « انّه لقرآن كريم فى كتاب مكنونٍ لا يمسّه الّا المطهّرون » « 3 »

--> ( 1 ) - ديوان سنائى . ( 2 ) - بحار ، ج 99 ، ص 65 ( 3 ) - واقعه : 79