به‌علتِ معصوم نبودن حاكم بر خلاف واقع باشد كه در حكمش معذور است و نه حكمِ اصلى خدا ! كه تا سر حد امكان در صورت آگاهىِ بَعدى بايستى جبران شود والَّا معذور است ، و در نتيجه هر حكمى كه بر خلاف موازين إلهى و يا بعضى از آن موازين صادر شود اين حكم اگر هم تصادفاً موافق حق باشد حكم اهل جاهليت است ، كه خود چون از ميزان حاكميتِ عادلانه بيرون است نادانى است ، و اصولًا چنان نيست كه حكم اهل جاهليت صد در صد باطل باشد و حكم اهل شريعت صد در صد حق ، مهم اين‌است كه حكم بر مبناى شرع و از ديدگاه كتاب و سنّت باشد - كه اكثراً واقعى است - و يا نباشد كه اكثراً باطل و بر خلاف واقع است . در اين احاديث ، تنها منظورِ معصومين عليهم السلام ، گزارش احكامى است كه از غير معصومين صادر مىشود و شخص غير معصوم ناگزير خطاهايى ناخواسته و با رعايتِ تمامى موازين دارد كه اگر دانست بايستى جبران كند و گرنه معذور است . حكم اهل جاهليت در انحصار نامسلمانان نيست ، مسلمان هم اگر به‌روش اسلامى حكم نكند حكمش حكم جاهليت است ، و در اين حديث هم نفرمود چنان حاكمى خود از اهل جاهليت است ، بلكه « فَقَدْ حَكَمَ بِحُكْمِ أهْلِ الْجاهِلِيَّةِ » مانند حكم اهل جاهليت حكم كرده است . و جمله‌ى « فأخطأ » هم درباره‌ى قاضيان به‌ناحق به‌معنى خطا و اشتباهِ معذور نيست كه بالاخره قاضىِ غير معصوم احياناً اشتباه مىكند ، بلكه خطاىِ در روش حكم است كه شرط يا شرايطى از قضاوت اسلامى را