112000 درجه ، و خورشيد 6000 درجه . بنابراين حرارت خورشيد ميانگين از حرارت ستارگانست « 1 » . سپس مينويسد : نور برخى از ستارگان 30000 برابر خورشيد ما است ، و نور خورشيد نيز مانند حرارتش حد وسط ميان ستارگان مىباشد . نظرات - فوق چنانچه گفتيم - بطور اجمال قابل تأييد است ، ولى با افزودن اينكه گازهاى داغى كه جهان آسمان را پديد آورده و در اثر انفجار مادهء نخستين ماء ( آب ) پديد شده است ، و پيدا است كه اگر موضوع اضطرام و انفجار را در تولد جهان از ماء اوليه از دورنماى بعضى آيات و صريح برخى روايات نميداشتيم ، دليلى روشن بر تأييد اين قسمت از نظرات دانشمندان در تولد جهان در دست نبود ، جز آنكه از حرارت كنونى ستارگان ، حرارت مادهء نخستين آنان را نيز حدس بزنيم نتيجه گفتار : آسمان و ستارگانش در آغاز گازهائى بوده‌اند كه در اثر انفجار مادهء نخستين « آب » پديد آمده است . تولد زمين از باقيمانده انفجار ماده نخستين نخست بايد ديد كه كلمهء ارض : « زمين » از نظر قرآن تنها شامل يك كرهء خاكى يعنى مسكن كنونى ما است ؟ و يا ساير كرات خاكى هفتگانه را نيز شامل مىشود ، و يا آنكه دامنهء زمين را بكليّهء ستارگان كشانيده و بگوئيم فضاى محيط بر هر كره‌اى آسمان ، و خود آن كره زمين است . سخن حق در اين پيرامون ، حقيقتى است كه در آيهء ذيل بدان اشاره شده :

--> ( 1 ) - درجات فوق مربوط بسطح خارجى كرات مذكور است و نه مركز آنها .