طبرى ( ج 27 ص 30 ) گويد : « مور » بمعنى دوران و انقلاب آمده ، و از ضحاك نقل كرده كه يعنى قسمتهائى از آسمان در قسمتهاى ديگر موج مىزند و خدا آن را حركت خواهد داد ، و ابن زيد گفته معنى « مور » را نميدانيم ، و ديگران از ابن عباس آورده‌اند كه « مور آسمان » بمعنى شكافتن آنست . نگارنده مدعى است كه تمامى اين معانى برگشت به نظر راغب مىكند كه جريان سريع است ، زيرا در اين اضطراب نابهنگام تردد ( مجمع ) و پراكندگى ( على بن ابراهيم ) و حركت دورانى ( ابن عباس و مجاهد ) و دوران و انقلاب ( طبرى ) و تموج ( ضحاك ) و شكافتن ( ابن عباس ) نهفته است . و حاصل اين جريان سريع - چنان كه از پيش نيز دانستيم - ارتجاع آسمانست به حالت اولى گازى - و هو العالم . يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ [ المعارج 8 ] . راغب گويد : « مهل » ته‌نشين روغن زيتونست ، چنان كه فرمايد : « كالمهل يغلي في البطون كغلي الحميم » . و در مرآت الأنوار « 1 » است كه « مهل » مس ذوب شده و مانند آن را گويند ، و گفته شده : ته‌نشين زيتون ، و چرك و خون آميخته است . و در مجمع البيان ( ج 10 ص 353 ) است كه « مهل » ته‌نشين زيتونست . و گفته‌اند : « كالمهل » مانند قير غليظ - از عطاء ، و مانند نقرهء ذوب شده - از حسن ، و مذاب - از ابى مسلم . و در برهان ( ج 4 ص 383 ) از على بن ابراهيم است كه « قال ، قال : الرصاص الذائب و النحاص - كذلك تذوب السماء . حاصل جمع معانى فوق اينستكه : آسمان اين سقف مستحكم بلند در حادثه

--> ( 1 ) - مقدمهء ابو الحسن شريف بر تفسير برهان تاليف سيد هاشم بحرانى .