قال اللّه تعالى : يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ [ الرحمن 33 ] . اى گروه پريان و آدميان ! اگر توانيد كه از قطرهاى آسمانها و زمين نفوذ كنيد ، پس بكنيد ، و هرگز نخواهيد توانست مگر بقدرت تسلط . . پس بكدام يك از نعمتهاى پروردگارتان تكذيب مىكنيد ؟ ! . * * * در اينكه نفوذ از قطر آسمانها و زمين - در آيهء فوق - مربوط بروز قيامت است يا قبل از آن ؟ - و اينكه امر « بنفوذ » امر تعجيزيست و يا براى تحريص و تحريك ؟ و آيا نفوذ بمعنى بيرون شدن از آسمانها و زمين است ، و يا دخول در اعماق آنها است ؟ - و آيا معنى « بسلطان » اينست كه نفوذ نيازمند بسلطه و قدرتى است كه پروردگار عطا فرمايد ؟ يا آنكه سلطان بمعنى حجت و برهان بوده ، و نتيجهء نفوذ مىباشد ، كه چنانچه اين موفقيت حاصل آمد ، در نتيجه حجت بر قدرت و علم الهى براى نفوذكنندگان قويتر خواهد بود ؟ - و يا نفوذ بمعنى خروج از آسمانها و زمين است ، و سلطان بدين معنى است كه محال است بتوانيد از مملكت الهى خارج شويد ، و اگر فرضا از اين جهان هستى بيرون رويد ، بناچار در محيط ديگرى كه آن هم نيز آفريدهء الهى و بخشى از سلطنت اوست وادار خواهيد شد ؟ - در اين مورد ميان مفسران اختلاف است : مجمع ( ج 9 ص 25 ) گويد : نفوذ بمعنى رفتن و خلاصى يافتن است ، و خلاصه معنى اين آيه اين است كه : هركجا باشيد مرگ گريبانگيرتان خواهد بود - براى