بازگشت بتوضيح حديث : محتمل است دو عمود نورانى كه بعنوان وسيلهء ارتباط اين شهرستانهاى آسمانى معرفى شده ، دو كيفيت جذب و دفع باشد ، و اينكه از اين دو عمود و دو كيفيت « بذلك العمود » تعبير شده ، جهت كمى منظور شده باشد ، كه رابطهء نورى اين مراكز تمدن آسمانى از نظر كمى واحدهاى امتداد نورى است ، ولى هر واحدى داراى دو كيفيت جذب و دفع مىباشد . كيهان‌شناسان نيز از مجراى تلسكوبهاى فوق بكمك حدسيات و احتمالاتى گوناگون ، در برخى از سيارات منظومهء شمسى روزنه‌هائى از وجود شرائط زندگى بدست آورده‌اند ، اما بسيار مبهم و غير قطعى ، و يكى از علل ابهام اينست كه اينان براى تشخيص وجود شرائط زندگى ، تنها زندگى زمينى را ميزان قرار داده ، و تا آن جائى كه شرايطى همانند با شرايط زندگى زمينى بدست آورند ، احتمال قابليت زندگى ميدهند ، ولى اين مقياس نادرست و بىفايده است ، زيرا امكان حيات بچهره‌هاى ديگرى كه در زمين ما وجود ندارد ، هرگز قابل انكار نيست ، اما بشر هم تقصيرى در اين زمينه ندارد و بلكه قصور است ، او مقياسى بجز زندگى زمينى در دست ندارد ، و روى همين اصل افق دوربينى او نيز از اين حد تجاوز نمىكند ، وانگهى قدرت تلسكوب و چشمهاى مجهز آن اندازه نيست كه شرايط زندگى همانند شرايط زمينى را در كرات آسمانى به خوبى تشخيص دهد ، تا چه رسد بشرايط غير مشابه . اما خوشبختانه خود اين دانشمندان با شرايطى حيات را در گرمترين و سردترين درجه امكان‌پذير ميدانند ، اما پندار نادرست لزوم همانندى شرايط زندگى در سراسر جهان خلقت آنان را از خط مشى مستقيم منحرف ساخته و از كشف حقيقت بدور داشته است .