الشيخ محمد الصادقي الطهراني
247
ستارگان از ديدگاه قرآن (فارسى)
از ظاهر مجمع البيان نيز كه فرمايد : « علت آنكه تنها زينت ستارگان دربارهء اولين آسمان ياد شده ، اينستكه اين چراغهاى فروزان در همين آسمان به چشم ميخورند » چنان مستفاد ميگردد كه وى نيز با نظر نگارنده موافق نيست . طبرى ( ج 23 ص 35 ) در جمله « بزينة الكواكب » دو وجه صحيح آورده است : 1 - اضافه زينت بكواكب كه قرائت اكثر قاريانست « بزينت ستارگان » . 2 - تنوين زينت و جر كواكب ، از اين لحاظ كه كواكب جايگزين زينت باشد « بزينتى كه عبارتست از ستارگان » . نتيجه بحث : از بحث فوق چنان نتيجه ميگيريم كه انكار هفت آسمان از برخى كيهانشناسان ، يا براساس آنگونه توجيهات بىاصل دربارهء هفت آسمان بوده است ، كه از برخى متقدمان و معاصران ديده مىشود ، و يا از اين لحاظ است كه تنها از مجراى تلسكوبها و عدسيهاى نيرومند جوى بيكران پر از كهكشانها و ستارگان ديدهاند ، و تعداد آسمان كه هفت باشد از اين مجراها تأييد نشده است . ولى چنان كه دانستيم آسمان ستارگان يك بخش از هفت بخش آسمانست ، و بشر كه هنوز باعماق نخستين آسمان كه جايگاه ستارگان است نرسيده ، چگونه پسنديده است كه در صدد انكار ماوراء آن برآيد ! . و سخن حق در اين پيرامون اين است كه گفته شود : ما هنوز از مجراى عدسيهاى قوى هم نميدانيم جوّ ستارگان چه اندازه است ، و مشتمل بر چند ستاره و حتى چند كهكشان است ، و نيز نميدانيم ماوراء اين جو پهناور چيست ، نه آنكه ماوراء ستارگانيكه به چشم مىخورد فضائى ديگر وجود نداشته باشد . ما نميدانيم - ولى خداى آفريدگار بطور مبهم از شش جو ديگر محيط بر جو ستارگان در نه آيه قرآنى سخن گفته است ، و جنبندگان را ميان زمين و هر هفت آسمان پخش كرده است : وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ و هرگاه بخواهد اين جدائى را از ميان آنها بر ميدارد .