آيا حق اين نبود كه در توجيه كلام الهى از خود مايه‌اى نگذاريم ، و موافق ظاهر آيات : كه نمايش عين اعمال و اصواتست - سخن گوئيم ، و يا هرگز سخنى نگوئيم ، و حقا بهترين گواه بر عمل : ظهور خود عمل است ، چنانچه نمونه‌اش دستگاههاى ضبط صوت و تلويزيون مىباشد . و اصولا گفتار در انحصار وسيلهء زبان نيست ، و سخن هر موجودى بتناسب و موقعيت همان موجود است ، چنان كه قرآن از گروهى از گنه‌كاران بروز رستاخيز نقل مينمايد ، كه بپوست‌هاى بدن خود گويند : چرا عليه ما گواهى داديد ؟ وَ قالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا * قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ [ فصلت 22 ] . بپوستها و بدنهاشان گويند : چرا عليه ما شهادت داديد ؟ پاسخ ميدهند : ما را آن خدائى بسخن آورد كه همه چيز را بسخن آورده است . آرى ، هر چيز سخن ميگويد - برخى با زبان قال ، و گروهى با زبان عمل و حال ، و پاره‌اى با ضبط انعكاسات اقوال و اعمال ، چنان كه نوار ضبط صوت « عليه » و يا « له » گوينده‌اى سخن گويد . . . * * * * *